Öfkenin Ertelenmesi Bir Erdem Pratiği Olarak Savunulabilir

Toplantıda bir meslektaşınız sizin hazırladığınız raporu kendi adına sunuyor. Dilinizin ucunda hemen düzeltecek sert bir cümle var. Stoacı bakışta burada iki katman ayrılmalı: olanın kendisi ile ona yüklediğimiz anlam. Sunumu onun yaptığı bir olgudur. Bana saygısızlık ettiği ve beni küçümsediği ise bir yorumdur, ve çoğu zaman bu yorumun yükü öfkenin enerjisinden gelir.

Erteleme bu iki katmanı ayırmak için bir aralık açar. Seneca'nın öfke üzerine yazdıklarında da en iyi çarenin çoğu zaman gecikme olduğu söylenir. Zaman geçince yorum yumuşar, geriye ne olduğu kalır. Bu bir bastırma değildir, hükmü sınamak için bir fırsattır.

Karşı görüş ciddi. Bekleme haksızlığa uğrayanı susturabilir, adaleti geciktirebilir. Bekleyen öfke kine dönüşüp yargıyı bulanıklaştırabilir. Bence ayrım şurada: erteleme, olguyu yorumdan ayırmak için kullanıldığında erdemdir. Aynı sessizlik yorumu bir hafta boyunca cilalayıp büyütüyorsa erdem değil, kendi kendine süren bir iç anlatıdır. Savunulabilir olan, öfkenin hemen dışa vurulmamasıdır. Bunun anlamı da beklerken kendi yorumumuzu sınamaktır.