Öfkeli cümlelerde söylenmeyen öncül: entimem

Bir toplantıda biri 'Bu proje baştan batmış, kimse dinlemiyor' dediğinde cümlenin asıl ağırlığı son kısmındadır. Yine de bu, bir sonuç bildirir; sonucun dayandığı öncül ise çoğu zaman söylenmez. Mantıkta buna entimem denir, yani kısaltılmış kıyas. Aristoteles bu biçimi, dinleyicinin eksik parçayı kendi kafasında tamamlayacağı bir argüman olarak anlatır. Eksik öncül 'Dinlenmeyen projeler batar' gibi bir genelleme olabilir, ama çoğu zaman sorgulanmadan kabul edilir. Öfke bu gizlemeyi kolaylaştırır. Öfkeli konuşan sonucu hızla söyler, öncülü ise ortakmış gibi bırakır. Dinleyen de öfkeye kapılınca eksik parçayı kendi değerlerine göre tamamlar; böylece iki taraf aynı şeyi söylediğini sanabilir. Bana göre öfke yargıya ağırlık katar, ama ağırlıkla doğruluk ayrı şeylerdir. Öfkenin ortaya çıkması her zaman elimizde değildir, fakat o öfkenin üzerine kurduğumuz yargı bize bağlıdır. Öncül yazıldığında söylenen şey çoğu zaman küçülür, ama daha dürüst hale gelir. Asıl mesele öfkenin kendisi değil, onun örtük öncülünü sorgusuz geçirmesidir.