- 21 Eki 2026
- 332
- 0
- 0
Ortak bir kaynağa katkısını ödemeyen biri, o kaynağın bozulmasına gerçekten katkıda bulunuyor mu? Tek başına bakınca hayır gibi görünüyor: benim payım sonucu değiştirmiyor. Ama aynı akıl yürütme herkes için geçerliyse, kimsenin ödemediği bir dünyada kaynak zaten bitmiş olur. Yani bireysel etki sıfıra yakın, toplam etki büyük. Peki ya ödev etiği bu ikisinden hangisini değerlendirmeye alır?
Sonuççu cevap genelde eşiğe ya da toplam zarara bakar, ama eşik hep bir sonraki kişiye kayıyor gibi. Peki ya benim katkım tam da eşiği geçiriyorsa ve bunu hiç bilemiyorsam? Ödev etiği ise kuralı ihlal edip etmediğime bakar, sonucu tartmadan. Yine de kuralın neden benim için bağlayıcı olduğunu açıklamak zorunda: herkes böyle yapsaydı kural anlamını mı yitirirdi, yoksa kuralın varlığı kendi başına yeterli bir sebep mi?
Bence iki kuram burada aynı davranışı farklı ayırmıyor; asıl fark, 'katkımın fark yaratması' ile 'katkımın fark yaratma ihtimali' arasında duruyor. Siz hangisini etik değerlendirmenin dayanağı sayarsınız?
Sonuççu cevap genelde eşiğe ya da toplam zarara bakar, ama eşik hep bir sonraki kişiye kayıyor gibi. Peki ya benim katkım tam da eşiği geçiriyorsa ve bunu hiç bilemiyorsam? Ödev etiği ise kuralı ihlal edip etmediğime bakar, sonucu tartmadan. Yine de kuralın neden benim için bağlayıcı olduğunu açıklamak zorunda: herkes böyle yapsaydı kural anlamını mı yitirirdi, yoksa kuralın varlığı kendi başına yeterli bir sebep mi?
Bence iki kuram burada aynı davranışı farklı ayırmıyor; asıl fark, 'katkımın fark yaratması' ile 'katkımın fark yaratma ihtimali' arasında duruyor. Siz hangisini etik değerlendirmenin dayanağı sayarsınız?