Forumumuza Hoş Geldiniz

Hoşgeldiniz. Ücretsiz içerikler ve özel hizmetler sizi bekliyor. Hemen üye olun!

Kynere (Kirene) Okulu Nedir?

Konu Görüntülenme İstatistikleri

Şu an görüntüleyenler
Misafir: 1

Toplam: 2,231
F

faust

Ziyaretçi
Kirene (Kyrene) okulu, Kireneli Aristippos tarafından kurulmuş olan bir Sokratesçi okuldur. Kinizmin reddiyeci ve katı ahlaki tutumlarına karşı yumuşak, rahat ve keyifli bir yaşam anlayışının savunucuları olmuşlardır. Aristippos'da Sokrates'in öğrencilerinden biridir ve doğru yaşamak nedir? sorusuyla felsefesini geliştirmiştir. Ona göre ulaşılmak istenen ve ulaşılması gereken hedef yalnızca hazdır. İstencimizin yegane amacı hazdır ve Aristippos'a göre haz, bu nedenle iyi'nin ta kendisidir. Haz veren her şey iyidir sonucuna varılmasıyla, bu felsefe hazcılığı (Hedonizm) kurar. Bu okulun yorumuyla, Sokratesçi iyi ve mutluluk kavramları yeni bir anlama daha kavuşurlar. Daha önceden Sokrates'te iyi, açık bir şekilde tanımlanmamış ve mutluluk ise farklı bir şekilde, ruhun devamlı sağlığı ve esenliği şeklinde değerlendirilmişti.

Aristippos, hazzı felsefi bir kategori haline getirerek, haz türleri arasında herhangi bir ayrım gözetmez; ona göre hazlar nitelik olarak değil nicelik olarak birbirinden ayrılırlar ve bedensel olsun zihinsel olsun hazlar önemlidirler. Duyusal hazlar, manevi hazlardan doğrudan olmaları sebebiyle daha üstün tutulurlar. Öte yandan bu haz kavramı Sokratesçi bilgi anlayışıyla da bir şekilde ilişkilendirilmiştir. Hazza ulaşmak için bilgi bir koşul olarak görülür. Farklı bir yoldan mutluluk yine bilgiyle ulaşılabilen bir şey olarak belirtilmiş olmaktadır. Çünkü bilgi, bu anlayışa göre önyargılardan, boş dini inançlardan, insanı hazdan uzaklaştıran eğilimlerden kurtarabilecek yegane güçtür. Bilgi sayesinde insan kendine güven kazanır ve dış dünyanın hazzı engelleyen koşullarını bertaraf etmesini sağlayacaktır. Kirene okulu, bu anlamda kiniklerin tam tersi bir yolda, yani insanın dünya nimetlerinden kurtulmasıyla kendisine yeteceği ve özgürleşeceği düşüncesinden farklı olarak, dünyanın zevkine ulaşmak için özgürleşmeyi isterler.

Hayattan zevk alan ve hazzın peşinde olan bu okula göre bilgedir. Her zaman dingin ve kontrollü olarak kişinin içinde bulunduğu koşullara hükmetmeye ve hazza ulaşmaya çalışması bilgece bir yaşam sürdürmektir. Kinikler gibi Kirene Okulu da bireyciliğin ve bireyselliğin gelişmesine etki etmiş okullardandır. Din konusunda onlar da kinikler gibi yaklaşırlar, onun kuruntularından kurtulmak gerektiğine inanırlar.
 
Katılım
21 Eki 2026
Mesajlar
315
Tepkime puanı
0
Puanları
0
Bir öğleden sonra kalabalık bir çarşıda yürürken vitrindeki bir ayakkabıya bakıp içimizde bir istek doğduğunu düşünelim. İstek ne kadar tatlı olursa olsun, ayakkabının vitrinde durması bize bağlı değildir ve çoğu zaman onu alıp alamayacağımız da bize bağlı değildir. Kireneliler bu noktada bence ilginç bir ayrım yapmışlar: sahip olmakla sahibi olunmak arasında fark gözetmişler. Diogenes Laertios'un aktardığına göre Aristippos, nimetlerin kullanılacak şeyler olduğunu, insanı esir alacak efendiler olmadığını düşünüyor. Bu tavırda faust'un işaret ettiği Kinizm karşılaştırması da bir yere oturuyor, çünkü iki okul da dış koşullara bağlanmamayı önemsiyor. Ama asıl ayrım bence hazzın kendisiyle hazzı kullanabilme yetisi arasında duruyor. Kireneli için haz iyidir, dolayısıyla hazza yönelmek bir sorun değildir. Oysa bir haz kesildiğinde kendimizi kaybediyorsak, o hazzın bize ait olduğunu söylemek de zorlaşır. Epiktetos'un El Kitabı'nın başındaki bize bağlı olan ile olmayan ayrımı burada sınanabilir: hazzın gelmesi bize bağlı değildir, ona nasıl karşılık verdiğimiz bağlıdır. Bu yüzden Aristippos'un tutarlılığını şöyle ölçerdim: hazzın kendisi mi değerlidir, yoksa onu bırakabilme özgürlüğü mü? İlki Kireneci görünür, ikincisi ise Stoacıya daha yakın durur.
 

Yeni Konular

Üst