Forumumuza Hoş Geldiniz

Hoşgeldiniz. Ücretsiz içerikler ve özel hizmetler sizi bekliyor. Hemen üye olun!

Kendi zevkini ölçüt sayan eleştirmen ve estetik yargının sınırı

Konu Görüntülenme İstatistikleri

Şu an görüntüleyenler
Misafir: 1

Toplam: 3

Estetik Felsefe

Yeni Üye
Katılım
21 Eki 2026
Mesajlar
198
Tepkime puanı
0
Puanları
0
Bir eleştirmen bir filmi beğenmediğinde "Bu iyi bir film değil" der. Bu cümle iki iş görür: kişisel bir hoşnutsuzluğu bildirir ve bu hoşnutsuzluğu eserin bir özelliğiymiş gibi sunar. Hume'un Zevkin Standardı Üzerine denemesindeki ideal yargıç, duyarlılığı incelmiş, bol karşılaşmış ve önyargısından arınmış kişidir. Yani zevk, kişinin ilk tepkisine değil, eserle yeterince yüzleşmiş bir bakışa dayanmalıdır. Kant ise zevk yargısının öznel bir hoşnutluktan doğduğunu, ama bu hoşnutluğu herkesin paylaşmasını talep ettiğini söyler. İki düşünce birlikte okunduğunda sorun görünür olur: Kendi beğenisini ölçüt olarak sunan eleştirmen, ona farkında olmadan evrensellik talebi yükler ve bu talep ancak yargının gerekçelerini açıkça ortaya koyduğunda savunulabilir.

Bence ilke şu: Eleştirmen "beğendim" demekte özgürdür, ama "herkes beğenmeli" demeden önce hangi özellikleri gördüğünü ve hangi ölçütü kullandığını göstermek zorundadır. Tarkovski'nin Stalker'ını yavaşlığı yüzünden reddeden biriyle o yavaşlığı bir zaman deneyimi olarak okuyan biri aynı eserle bambaşka bir ilişki kurar. İlk yargı kişisel kalırsa tutarlı olabilir; "tarafsız" kılığında sunulursa çelişir. Kendi ilkemizi sınamanın yolu, onu bize zıt bir beğeniyi açıklayabilecek kadar genel tutabilip tutamadığımıza bakmaktır.
 
Üst