Homeros

Homeros

M.Ö. 8. yüzyılda İzmir'de veya Sakız Adası'nda yaşadığı sanılan Homeros, Yunan duygu ve düşüncesinin ilk ürünleri olan İlyada ve Odysseia adlı destanların derleyicisidir. Troya Savaşı'na ilişkin söylenceleri toplayan İlyada'da, eski Yunanlıların gelenek ve görenekleri, dini ve felsefi inançları ve Çanakkale'nin tarihi coğrafyası hakkında önemli bilgiler vardır.

Konusu, kuruluşu ve anlatım yöntemleri bakımından İlyada'dan farklı olan Odysseia'da ise Troya'nın yıkılışından sonra, yurdu İthake'ye dönmek üzere yola çıkan Akha önderlerinden Odysseus'un 10 yıl süren yolculuğu sırasında başından geçen olaylar anlatılır. Bu destanda da aynı türden bilgilere rastlamak mümkündür.

M.Ö. 4. yüzyılda Atina'da yazıya aktarılan Homeros Destanlarındaki dini anlayış, Atinalılar tarafından aynen benimsenmiş ve İlyada ve Odysseia, Yunan eğitiminin temeline yerleştirilmiştir. Bunların Yunan toplumundaki işlevi, M.Ö. 4. yüzyılda Platon'un Devleti'nde eleştirilinceye dek hiç sorgulanmamıştır.

mavimor'un açılışında Homeros'un eğitimdeki yerinden sonra Platon'un bu işlevi sorguladığı noktaya geçiliyor. Oraya bir soruyla girmek istiyorum. Yunanlılar eğitim derken neyi öğrenmeyi kastediyordu: bir değeri mi, yoksa iyi konuşmanın ve kendini göstermenin becerisini mi? Destanlardaki Akhilleus ya da Odysseus'u örnek alan bir genç, Akhilleus'un öfkesini erdem mi sayıyordu, yoksa şan ve onur arayışını mı? Platon'un şair eleştirisi bu iki okumayı birbirinden ayırmadan ilerlemiyor mu? Eğer metnin asıl öğrettiği şey ahlaki bir ölçüt değil de anlatma biçimiyse, onu eğitimden çıkarmak için taklidin ikinci derece uzaklığı yeterli bir gerekçe midir? Bu ayrım yapılmazsa Platon'un hedefi şiir mi olur, yoksa şiirin gösterdiği tanrılar ve kahramanlar mı?