Geçerli Argüman Doğru Sonuç Vermez, Yalnızca Doğruluğu Korur

Tezim şu: geçerlilik doğru sonuç üretmeyi değil, doğruluğun öncüllerden sonuca aktarılmasını güvence altına alır. Başlıktaki iddia bu fark yüzünden baştan yanlıştır. Önce üç kavramı ayıralım:

1. Geçerlilik: öncüller doğru olsaydı sonucun da doğru olması zorunlu olur. Bu bir biçim özelliğidir.
2. Sağlamlık: argüman hem geçerli hem de öncülleri gerçekten doğrudur.
3. Doğru sonuç: sonucun gerçekte doğru olması.

Geçerli bir argüman yanlış öncüllerden de doğru bir sonuç çıkarabilir. «Bütün memeliler sudadır; balina bir memelidir; o hâlde balina sudadır» geçerli bir çıkarımdır, ama ilk öncül yanlıştır. Buradaki doğru sonuç biçimin değil, rastlantının işidir. Öte yandan geçerlilik, doğru öncüllerden yanlış bir sonucun çıkmasını engeller. Asıl iddia bu koruma ilişkisinde yatar.

Karşı görüşün ağırlığını da kabul etmek gerekir: argümanlar çoğu zaman sonuç için yapılır, biçim için değil. Sonucun doğruluğundan hareketle argümanın değerini okuyan biri, geçersiz bir çıkarımı da işe yarar diye kabul edebilir. Bu görüşün haklı yanı şudur: öncüllerin doğruluğunu sınamadan geçerliliğe güvenmek boş bir güvendir. Ama sonuç doğru çıktı diye argümanın geçerli olduğu sonucu çıkmaz.

Sorun «vermek» fiilinde düğümleniyor. Geçerlilik bir üretim değil, bir koruma ilişkisidir. Bu yüzden bir argümanı değerlendirirken önce biçime, sonra öncüllere bakmak, sonuca en son bakmak gerekir.