Dahiler ve deliler 'gen kardeşi'

BUDAPEŞTE - Macar bilimciler üstün yaratıcı becerilere sahip insanlarla psikopati ve depresyondan mustarip hastalarda ortak genetik özellikler keşfetti. Araştırmaya göre beyinsel gelişim üzerinde çok etkili olduğu belirtilen Neuregulin 1 adlı genin bir varyasyonu kişilerde deha ve yaratıcılığı arttırken aynı zamanda şizofreni ve kişilik bozukluğu gibi ruhsal hastalıkları da tetikleyebiliyor.
Telegraph gazetesinin haberine göre Macaristan’daki Semmelweis Üniversitesi’nden araştırmacılar, kendini çok yaratıcı ve başarılı olarak gören bir grup denekle çalıştı. Yaratıcılık düzeyini tespit için bir dizi tuhaf soru ve durum karşısında deneklerin tepkisi ölçülürken, bir taraftan da biyolojik testler gerçekleştirildi.
Sonuç raporuna göre Neuregulin 1 geninin belirli türevlerinin varlığı, kişinin yaratıcılık düzeyiyle doğrudan bağlantılı. Aynı gen varyasyonuna sahip deneklerin yaratıcılık düzeyleri, farklı türevlere sahip deneklerden belirgin ölçüde daha yüksek. Ancak benzeri varyasyonlar kişide şizofreni, kronik depresyon, bipolar düzensizlik gibi ruhsal hastalıkların doğmasını da kolaylaştırabiliyor.
Araştırma ekibinin lideri Dr Szabolcs Kéri, bazı ruhsal hastalıklara yol açan genlerin pek çok insanda bulunduğunu, bunların çoğunun hastalık geliştirmeyip oldukça başarılı ve yaratıcı bir yaşam sürdüğüünü söyledi. Kéri’ye göre Sylvia Plath ve Vincent Van Gogh gibi “hem deli hem deha” olarak kabul edilen sanatçıların bu durumu, sözkonusu Neuregulin 1 varyasyonunu taşıyor olmalarından kaynaklanıyor.
Araştırma, Psychological Science bilim bülteninde yayımlandı.

aslında veliler ile delilerin de yaşadıkları ortak haller vardır..

istanbul'un veliler ile delilerin de ortak hâller yaşadığı yönündeki gözlemi, tartışmayı genetikten insan deneyimine çekmesi açısından değerli. Psikolojide bu tür tabloyu açıklamak için kırılganlık–stres modeli sık kullanılır: genetik yatkınlık tek başına bir sonucu belirlemez, bu yatkınlığın hangi çevresel koşullarla, ne tür bir destekle ya da travmayla karşılaştığı, aynı varyasyonun yaratıcı bir üretkenliğe mi yoksa ağır bir bunalıma mı döneceğini etkiler. Bu bakışla dahi ile deliliğin aynı kaynaktan beslendiğini söylemek, bulguyu nedensel bir kanıt olmaktan çıkarıp koşullu bir ilişkiye dönüştürür. Bir de şu var: 'ortak haller' dediğimiz şey çoğu zaman bir kültürün hangi davranışı ilham, hangisini hastalık olarak adlandırdığıyla da biçimleniyor. Bu yüzden genetik çalışmalar kadar, o hallerin nasıl etiketlendiğine de bakmak gerekiyor.