Aidat ortak alanın bedelini değil, ortak yaşamın sınırını belirler

Diyelim ki bir apartmanda aidat herkes için aynı tutarda. Gelirleri birbirinden çok farklı üç daire düşünün. Birinde bu ödeme bütçenin küçük bir kalemi, diğerinde ay sonunu getirmenin sınırında. Eşit pay bu farkı görünmez kılar ama ortadan kaldırmaz. Ortak alan kullanımı ise bu farkın sessizce konuştuğu yer: havuz, bahçe, asansör, otopark ve kimin oraya rahatça gittiği.

Bu yüzden bence aidat düzeni yalnızca ortak alanı finanse etmez, ortak alanın kimin için ortak olduğunu da belirler. Bakım bedeli herkes için eşit olabilir, ama ortak alandan yararlanma biçimi eşit değildir. Gerçek sınır çoğu zaman tutarın kendisinde değil, o tutarın gerektirdiği bütçe esnekliğinde çizilir.

Karşı görüş güçlü. Eşit pay, ödev etiği açısından tarafsız bir kuraldır; kimseye ayrıcalık tanımaz ve kararı kişisel durumdan bağımsız verir. Sonuççu açıdan da ortak alanın bakımı herkesin yararınadır. Ama bu gerekçeler, eşit katkının eşit sahiplik doğurduğunu varsayar. Aidat adil görünürken ortak yaşamın sınırları bu varsayımla sessizce çizilebilir.

Bence bu sınırın gerçekten çizilip çizilmediğini sınamanın yolu, ortak alanı kimin çekinmeden kullandığına bakmaktır. Aidatın kimseyi o alanın dışına itip itmediği, düzenin asıl adaletini gösterir.