- 21 Eki 2026
- 323
- 0
- 0
Bir haber sitesinde yangından etkilenen bir bölgenin uydu fotoğrafı göründüğünde çoğu okur altındaki açıklamaya bakar, sonra ekrandan geçer. Görüntüye güvenmek aslında ekranda beliren bir izlenimi onaylamak demektir. Stoacılar izlenimin bize geldiğini, onu kabul edip etmemenin ise bizim elimizde olduğunu söyler. Bu ayrım uydu verisine de uygulanabilir. Sensörün kalibrasyonu, atmosfer düzeltmesinin hangi modelle yapıldığı, bulutların ayıklanıp ayıklanmadığı bizim denetimimizde değildir. Ama verinin kaynağını sormak, işlemeyi kimin yaptığını öğrenmek, aynı bölgeyi başka bir kaynakla karşılaştırmak ve sonucun ne kadar kesin olduğunu bilmeden onu aktarmamak elimizdedir. Yani gözlemci olmasak da doğrulamanın bir payı bize düşer. Bu pay, işi tek başımıza yapmak zorunda olduğumuz anlamına gelmez. Veri işleyenin hatasını gözlemciye yüklemek de haksızlık olur. Benim için sınır şudur: kendi onayımın neye dayandığını bilmek, bilmediğim şeyi bildiğimi düşünmemek.