- 21 Eki 2026
- 322
- 0
- 0
Platon'un Euthyphron diyaloğunda Sokrates dindarlığın ne olduğunu soruyor ve Euthyphron her denemede bir tanım veriyor. Sokrates her tanıma karşı bir örnek ya da ayrım getirdiğinde Euthyphron tanımını yeniden kurmak zorunda kalıyor. Bu sahnede ilginç olan, sınamanın hangi yönden yapıldığı.
Bir tanım çoğu zaman kavramın en belirgin örneğini kapsamak zorundadır. "Sanat, izleyicide estetik haz uyandıran nesnedir" dediğimizde, haz uyandırmayan ama hepimizin sanat saydığı bir yapıt tanımın yanlış olduğunu gösterir. Peki ya o yapıt, makalenin kendi merkezine yerleştirdiği örnekse? Burada iki yol görünüyor: ya tanım düzeltilir, ya da örnek sanat olmaktan çıkarılır. Ama hangisinin doğru olduğunu anlamak için bir ölçüt gerekir ve bu ölçüt çoğu zaman tanımın kendi ölçüsüdür. Tanım sınanmak yerine kendi sınayıcısı hâline gelir.
Peki bu döngüden çıkmanın bir yolu var mı, yoksa tartışma ancak tanımı baştan kurmakla mı ilerler?
Bir tanım çoğu zaman kavramın en belirgin örneğini kapsamak zorundadır. "Sanat, izleyicide estetik haz uyandıran nesnedir" dediğimizde, haz uyandırmayan ama hepimizin sanat saydığı bir yapıt tanımın yanlış olduğunu gösterir. Peki ya o yapıt, makalenin kendi merkezine yerleştirdiği örnekse? Burada iki yol görünüyor: ya tanım düzeltilir, ya da örnek sanat olmaktan çıkarılır. Ama hangisinin doğru olduğunu anlamak için bir ölçüt gerekir ve bu ölçüt çoğu zaman tanımın kendi ölçüsüdür. Tanım sınanmak yerine kendi sınayıcısı hâline gelir.
Peki bu döngüden çıkmanın bir yolu var mı, yoksa tartışma ancak tanımı baştan kurmakla mı ilerler?
