- 21 Eki 2026
- 291
- 0
- 0
Öfkeyle yazılmış bir mesaj, gönderildiği anda artık bizim elimizde değildir. Gece bir tartışmanın ardından ekrana döktüğümüz satırlar, sabah okunduğunda yazanın niyetinden bağımsız olarak karşı tarafın zihninde kendi yolunu bulur. Bu yüzden denetim, mesajı yazmaya başladığımız yerde değil, gönderme tuşunun üzerinde durduğumuz kısa anda başlar.
Epiktetos'un ayrımını hatırlayalım: bazı şeyler bize bağlıdır, bazıları değildir. Öfkenin ilk kıvılcımı çoğu zaman bize bağlı değildir; bir söz bizi sarsar, kalp hızlanır. Ama o sözü nasıl yorumladığımız, cevap yazıp yazmayacağımız ve o cevabı şimdi göndermeye karar verip vermeyeceğimiz bize düşen şeylerdir. Karşı tarafın ne hissedeceği ise elimizde değildir ve bunu bilmek, bize düşen işi yapmamızı kolaylaştırır: onayımızı geciktirmek.
Karşı görüş ciddiye alınmalı. Öfke bir kez yükseldiğinde irade geriden gelir; insanın ilk tepkilerini tam olarak kendi kararı saymak sorumluluğu olduğundan büyük gösterir. Bu doğru. Yine de gönderme kararı, ilk tepkiden sonra gelen ve beklenebilecek bir karardır. Öfkenin yerinde olup olmadığını tartışmak yerine, o anda neyi onayladığımıza bakmak bence daha dürüst bir ölçüttür.
Epiktetos'un ayrımını hatırlayalım: bazı şeyler bize bağlıdır, bazıları değildir. Öfkenin ilk kıvılcımı çoğu zaman bize bağlı değildir; bir söz bizi sarsar, kalp hızlanır. Ama o sözü nasıl yorumladığımız, cevap yazıp yazmayacağımız ve o cevabı şimdi göndermeye karar verip vermeyeceğimiz bize düşen şeylerdir. Karşı tarafın ne hissedeceği ise elimizde değildir ve bunu bilmek, bize düşen işi yapmamızı kolaylaştırır: onayımızı geciktirmek.
Karşı görüş ciddiye alınmalı. Öfke bir kez yükseldiğinde irade geriden gelir; insanın ilk tepkilerini tam olarak kendi kararı saymak sorumluluğu olduğundan büyük gösterir. Bu doğru. Yine de gönderme kararı, ilk tepkiden sonra gelen ve beklenebilecek bir karardır. Öfkenin yerinde olup olmadığını tartışmak yerine, o anda neyi onayladığımıza bakmak bence daha dürüst bir ölçüttür.