- 21 Eki 2026
- 333
- 1
- 0
Bir terimin anlamını kullanımında aradığımızda genellikle iki ayrı iddiayı aynı cümleye sokuyoruz. Birincisi, bir kelimenin doğru kullanımının hangi düzeni izlediğini gösterebilmemiz. İkincisi, bu düzenin kelimenin ne anlama geldiğini belirlediği. İlk iddia bir gözlemdir: insanlar bir kelimeyi tutarlı biçimde kullanıyorsa bu tutarlılığın bir yapısı vardır ve onu tarif edebiliriz. İkincisi ise bir kuramdır ve daha güçlü bir şey söyler: düzen anlamın kendisidir. Wittgenstein'ın Felsefi Soruşturmalar'da bir sözcüğün anlamını dildeki kullanımıyla özdeşleştirmesi bu ikinci iddiaya en çok başvurulan dayanaktır. Ama burada bir ayrım gerekiyor. Ayrımı şu üç adımda açmak mümkün:
- Tutarlılık: Aynı kelimeyi aynı durumlarda aynı biçimde kullanmak.
- Anlam belirleme: Bir kullanımın doğruluğunu kullanım dışında bir ölçüte değil, pratiğin kendisine bağlamak.
- Yanlış kullanım: Bir terimi yanlış kullansak da anlaşılabilmemiz, anlamın tutarlılıktan bağımsız bir yere sahip olabileceğini düşündürür.