- 21 Eki 2026
- 277
- 0
- 0
Bir ilkeyi bir masada, sakin bir akşamda anlatmak kolaydır. Cümleler oturur, öncüller birbirine uyar, her köşe bir gerekçeyle kapanır. Sorun, o cümlelerin bir kapı çalındığında, bir kırgınlık ya da yorgunluk anında ortaya çıkar: Dün savunulan ilke, bugün kimse fark etmeden bir kenara bırakılmıştır ve bunu fark etmek bile sonradan bir çaba ister. Epiktetos'un El Kitabı'nın başında yaptığı ayrım burada işe yarıyor: Bize bağlı olanla olmayanı ayırmak, ilkeyi bir söz olmaktan çıkarıp bir tepki anına taşır. Ama bence asıl düğüm başka yerde. Açıkça savunmak, onu uygulamayı kolaylaştırıyor mu, yoksa yalnızca tutarlı görünmemizi mi sağlıyor? Savunduğumuz şey, zor anda hatırlanacak bir hafıza mı, yoksa tartışmada kazanmak için seçilmiş bir cümle mi? Camus'nün absürd üzerine düşüncesinde insan ile dünyanın sessizliği arasındaki boşluk kendiliğinden kapanmaz; bana öyle geliyor ki ilke ile gündelik an arasındaki boşluk da her gün yeniden kurulmak zorunda. Bence ilkenin gerçek ağırlığı, savunulduğu cümlede değil, sessizce bırakıldığı anda görünür; bu anları hangi ölçüyle okuduğunuzu merak ediyorum.