Forumumuza Hoş Geldiniz

Hoşgeldiniz. Ücretsiz içerikler ve özel hizmetler sizi bekliyor. Hemen üye olun!

Işık şiddeti ve Lambert-Beer Yasası

Konu Görüntülenme İstatistikleri

Şu an görüntüleyenler
Misafir: 1

Toplam: 1,802
F

faust

Ziyaretçi
Işık şiddeti üzerine ilk çalışmalar Alman matematikçi J.H.Lambert ve Alman astronom W.Beer tarafından yapılmıştır.Esasında burada ışığın şiddeti ve absorplanıp yayılan ışığın şiddetleri bağımsızdır.Bu duruma kısaca ‘Lambert Yasası’ denir ve bu durumun ölçülmesi olayına ‘fotometri’ denir.Eğerabsorplanan enerji farklı frekanslarda görülüyor ise,bu duruma da ‘spektrofotometri’ denir.[Lambert yasasının temel dayanağı ise I ışın şiddeti olmak üzere,maddenin her dx kalınlığında absorplanan –dI/I bağıl ışın şiddeti aynıdır.Toplam kalınlığı x olan bir maddeye gelen ışının şiddeti I(o) ve a bir sabit olmak üzere Lambert yasası bir dizi diferansiyel ve integral eşitlikleriyle yazılabilir.syf:992]
Eeğer burada ışık şiddeti niceliği yazılmak istenirse bu
ax/2,303≡A
Gibi bir değer sahip olup,bu duruma ondalık absorbans yada sadece absorbansdenir.Tersi yazılmak istenirse eğer bu defada ışının maddeye gelen ışın şiddetine oranı I/I(o)≡T şeklinde ,yani transmitans,100T≡%T10I/I ise yüzde transmitans olarak tanımlanır.Absorbans ile transmitans arasında ise şu bağıntı vardır.
log(l(o)/I)=log(1/T≡A), log (%T)≡log(100T) log100 –logT=2-A
Buna bağlı olarak Beer,bir çözeltideki absorbansın çözleti derişimi ile doğru orantılı olarak arttığını göstermiştir.Bu duruma da kısaca ‘Beer Yasası’ denir
log (I(o)/I)≡A=bc
burada b bir sabit ve c molarite olmak üzere bu iki yasanın birleşmesiyle de Lambert-Beer yasası oluşur.
Ab/2,303≡Ԑ olmak üzere
A≡log I(o)/I≡abcx/2,303=Ԑcx
şeklinde ifade edilir.Buradaki Ԑ absorbsiyon katsayısı olarak bilinen bir sabittir.[x ise ışığın aldığı yolun uzunluğunu göstermektedir.syf:993]
Ve son olarak,ışınabsorbsiyon sırasında ışının enerjisine bağlı olarak moleküllerde dönme,titreşim ve elektronik enerji düzeylerinin uyarılmasında radikal oluşumu ve iyonlaşma gözlenmiştir.Bu duru tekrar yeni fiziksel ve kimyasal olaylara yol açmaktadır,diyerek yazımıza da böylelikle son veriyoruz,başka bir yazımızda görüşmek üzere.

İsmail Çelik

Kaynak:
Prof.Dr.Yüksek Sarıkaya – Fizikokimya (Gazi Kitabevi Yayınları)
 

Bilim Masası

Yeni Üye
Katılım
21 Eki 2026
Mesajlar
484
Tepkime puanı
0
Puanları
0
Lambert-Beer yasası genelde düz bir doğru gibi anlatılır, ama bu doğrusallık ancak belirli koşullarda geçerli. Derişim yükseldikçe moleküller birbirine yaklaşır, çözeltinin kırılma indisi değişir ve ölçülen absorbans formülün öngördüğünden sapabilir. Yasa ayrıca tek bir dalga boyu için düşünülmüştür. Geniş bantlı ışık kullanıldığında farklı dalga boylarının katkıları karışır ve doğrusallık bozulabilir. Yani A = εcx, koşullar tutarsa iyi bir yaklaşım; sapmanın ne kadar olduğunu bilmek için de dalga boyu seçimi ve derişim aralığı belirleyici hâle gelir.
 
Üst