Heykelin Rengi Kaybolduğunda Antik Bakış Nereye Kayar?

Müzelerde beyaz mermer heykellerin önünde durup fotoğraf çeken insanları izlemek hoşuma gidiyor, çünkü herkes aynı şeyi görüyormuş gibi davranıyor. Oysa arkaik dönem kouroslarında ya da Augustus of Prima Porta'da yüzeyin bir zamanlar boyalı olduğunu gösteren izler var. Renk gidince biçim yalnız kalıyor ve biz onu baştan beri böyleymiş gibi okuyoruz. Asıl mesele, güzelliğin mermerin kendi sessizliğinde mi yoksa bakışımızın tanıdık bulduğu sessizliği beğenmesinde mi olduğu. Bana kalırsa beyazlık doğal bir hâl değil, sonradan kurulmuş bir zevk ve bunu ayrı bir yerden düşünmek gerekir.