Forumumuza Hoş Geldiniz

Hoşgeldiniz. Ücretsiz içerikler ve özel hizmetler sizi bekliyor. Hemen üye olun!

Gizli Öncülü Tartışmaya Açmak, Öfkeyi Kararlaştırmaktan Ayırır

Konu Görüntülenme İstatistikleri

Şu an görüntüleyenler
Misafir: 1

Toplam: 16

Analitik Notlar

Yeni Üye
Katılım
21 Eki 2026
Mesajlar
335
Tepkime puanı
1
Puanları
0
Öfke çoğu zaman bir yargıya dayanır: biri bize karşı bir şey yaptı ve bu yapılan bir kusurdur. Ama öfkeli bir konuşmada bu yargının kendisi nadiren söylenir, yalnızca sonuç ve duygu görünür. Aristoteles'in entimemi, yani retorik kıyas, tam bu eksik öncüle dayanır: önermelerden biri, dinleyicinin zaten kabul ettiği varsayılarak atlanır. Burada iki ayrı şeyi birbirinden ayırmak gerekir. Birincisi gizli öncülün yanlış olması, ikincisi yalnızca açıkça söylenmemiş olması. İlk durumda öncül sınanabilir, ikincisinde yalnızca görünmez hâle gelir. Öfkeyi kararlaştırmak da iki türlü anlaşılabilir: öfkenin bir yargı içerdiğini kabul etmek ya da öfkeyi bilerek bir karar gibi sürdürmek. Öncül açık yazıldığında birinci anlamdaki öfke sınanabilir hâle gelir; ikinci anlamdaki öfke ise bu sınamadan kaçabilir. Benim görüşüm şu: öncülü açık yazmak öfkeyi çoğu zaman yatıştırmaz, ama onu daha dürüst hâle getirir. Öfke haklı da olabilir, yanlış da olabilir; asıl kayıp, öncül görünmediğinde ikisinin de aynı kesinlikle sunulmasıdır. Yani öfkenin meşruiyeti değişmez, değişen onun ne kadar savunulabilir olduğunu görme imkânımızdır. Bunu denemek için öfkeli bir cümlenizi alın, eksik öncülü yazın ve o öncülün doğru olduğunu gösterecek bir vaka düşünün. Vaka bulamıyorsanız, öfkenin asıl dayandığı şey bir yargı değil bir yaralanma olabilir; o zaman tartışılacak şey de başka olur.
 
Üst