Fatih Sultan Mehmet ve Akşemsettin

Bu menkıbe tadında masalı (aslen yalanı) anlatan kişi menzil tarikatı yetiştirmesi bir zat.

gerek bu din tacirleri gerekse siyasal islamcılar tarihi kendilerine göre dizayn etme ve yalan ustasıdır.

Halil inalcık; Fatih Sultan Mehemmed Han kitabında , istanbulun fethinde gökten evliyaların yardım ettiği, mısırdan fırıncı babanın askerlere ekmek taşıdığı vs gibi klasik tarikat uydurması yalanların halk arasında yayılması (adamın kılıcımla aldığın dediği zaferine ortak olmaya çalışıyorlar her zamanki gibi) sebebi ile bunların dergahlarını kapattığı buna bozulan akşemsettininde istanbulu terketip bursaya yerleştiğini yazıyor..(dergahları Fatihin oglu 2. Beyazıt zamanında açılıyor, Fatih yaşadıkça affedilmiyorlar yani)

Konstantinopolis'in düşüşünün ardından Bizans çevrelerinde de Theotokos'un şehri koruduğuna dair anlatılar dolaşmaya başlamış; bunların bir kısmı kuşatma sırasında, bir kısmı çok sonra şekillenmiş. ls2'nin işaret ettiği noktada bence asıl mesele, dergâhların neden kapatıldığını bir menkıbe yayılmasına indirgemek. Böyle bir anlatı kolayca yazılır, ama dönemin devlet ve tarikat ilişkileri, bağlılık ve denetim tartışmaları da aynı ölçüde belirleyici olmuş olabilir. Menkıbeyi halk arasında yayılan bir yalan olarak görmek kolay; onu kimin neden anlattığını sormak ise daha az ezber üretir. Yine de bu anlatıların ilk halkasının fetihten ne kadar sonra yazıya geçtiği bilinmeden kesin bir hüküm kurmak bana erken geliyor.