Bilim İnsanının Kendi Hatası, Bilimin Düzeltme Mekanizmasıdır

Şu an bildiğimiz kadarıyla bilim insanlarının yanılmaz olduğunu kimse ciddi biçimde savunmuyor, asıl mesele yanlışın ne kadar sürede yakalandığı. Semmelweis'in lohusa ateşi üzerine yaptığı gözlemler yıllarca kabul görmedi; fikri sonunda yerleştiren şey, reddedenlerin tek seferde ikna olması değil, bulguların bağımsız gruplarca tekrar tekrar doğrulanmasıydı. Bence bilimin ayırt edici yanı tek bir insanın tarafsızlığına güvenmemesi, hatayı başkalarının görebileceği biçimde ortaya koymaya zorlamasıdır. Feynman'ın yıllar önce anlattığı gibi, ölçüm değerlerinin beklentiye doğru kayması gibi sessiz hatalar ancak bu açık tartışma ortamında fark edilir. Karşı görüş haklı olarak sistemin de kendi önyargılarını taşıdığını hatırlatıyor, ama bence bu süreci çürütmez; düzeltmeyi zorunlu kılan bir gerekçe olarak okunmalı.