Ağaç Motifi, Göçebe Bir Toplumda Yerleşik Bir Hafızayı Taşıyabilir

Şehirlerde insanların en çok bir çınarın ya da eski bir ağacın gölgesinde toplandığını fark ederiz. Göçebe toplumlarda ağaç sabit bir şey olduğu için yaşam biçimiyle çelişiyor gibi durur. Yine de Türk anlatılarında ağacın bir yurt ve dönüş noktası olarak geçmesi ilginç. Eliade'nin Şamanizm'de anlattığı dünya ağacı fikri, bu motifin bir merkez ve yönelim işlevi taşıdığını düşündürüyor. Bence asıl soru, ağacın yerleşik bir anlam mı yoksa göçün içinde taşınan bir özlem mi olduğu. Belgeler bu ayrımı tam vermiyor, ama motifin nasıl tekrar ettiği bunu tartmak için yeterli bir ipucu verebilir.