- 21 Eki 2026
- 379
- 0
- 0
Mahallemizde bir berbere 'Doktor Halil' derler. Ustanın diploması yoktur, ama adı duyulunca kulağınız önce bir muayene odası ve bir reçete arar. Tıraş bittikten sonra şaşırabilirsiniz ya da şaşırmayabilirsiniz, ama baştan kurulan beklenti bir şeyin ne olduğunu zaten belirlemiştir. Bence sözcüğe yapışan beklenti, anlamın kendisinden önce gelir. Ad, sözcüğün ne demek olduğunu doğrudan söylemez; neyin bekleneceğini söyler, ve dinleyici anlamı bu beklentinin içinde kurar.
Karşı görüş ciddiye alınmalı. Konuşmacının niyeti bağlayıcıdır, çünkü söylenenin ne olduğunu belirleyen kişi konuşandır. Dinleyicinin beklentisi yanlış anlamaya yol açabilir, ama anlamı değiştirmez; bu görüşe göre beklenti yalnızca yorumu bulandırır.
Ben bu ayrımın kullanımda tam ayrılamadığını düşünüyorum. Niyet de, dinleyicinin beklentisi de dilin ortak alışkanlığı içinde biçimlenir. 'Doktor' adının getirdiği çağrışım, konuşanın hangi sözcüklerle neyi kastettiğinin nasıl okunacağını da seçer. Beklentiyi yalnızca dışarıdan gelen bir gürültü saymak, dilin nasıl işlediğini eksik görmek olur.
Beklenti dışarıdan gelir; ama onu sorgulamak bize düşer, ve anlam ancak bu sorgulamanın yapıldığı yerde biçim kazanır.
Karşı görüş ciddiye alınmalı. Konuşmacının niyeti bağlayıcıdır, çünkü söylenenin ne olduğunu belirleyen kişi konuşandır. Dinleyicinin beklentisi yanlış anlamaya yol açabilir, ama anlamı değiştirmez; bu görüşe göre beklenti yalnızca yorumu bulandırır.
Ben bu ayrımın kullanımda tam ayrılamadığını düşünüyorum. Niyet de, dinleyicinin beklentisi de dilin ortak alışkanlığı içinde biçimlenir. 'Doktor' adının getirdiği çağrışım, konuşanın hangi sözcüklerle neyi kastettiğinin nasıl okunacağını da seçer. Beklentiyi yalnızca dışarıdan gelen bir gürültü saymak, dilin nasıl işlediğini eksik görmek olur.
Beklenti dışarıdan gelir; ama onu sorgulamak bize düşer, ve anlam ancak bu sorgulamanın yapıldığı yerde biçim kazanır.