Yaşamın Kökenine İlişkin Kuramlar

Yaşamın ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı, ne zaman gerçekleştiği ve benzeri sorular insanın kendini anlamaya başladığı ilk çağlardan bu yana sorulmaktadır. Bu soruların yanıtları da bilgi birikiminin olmadığı binlerce yıl öncesinden başlayarak, toplumların yaşamlarını biçimlendiren inanç sistemlerinin metafizik yargılarıyla verilmeye çalışılmıştır. Ama özellikle 17. yy.’ın sonlarından itibaren bu soruların üzerindeki “sır perdesi” aralanmaya başlanmış, bu kez çeşitli inanç sistemlerinin engellemeleriyle karşılaşılmıştır. Özellikle 20 yy.’ın başlarından bu yana çeşitli bilim dalları ve disiplinlerin ortaya koyduğu bilgi birikimleriyle birlikte bu soruların yanıtları inanç sistemlerinin alanından da çıkarak bilimlerin alanına girmiştir. Yaşamın oluşumu konusunda bugüne değin birbirinden farklı dört yaklaşım bilinmektedir.

1- KUTSAL YARATILIŞ: Bu görüş, yaratma eylemini gerçekleştirecek doğaüstü bir güce gereksinim gösterdiğinden bilimsel araştırma yaklaşımının dışında kalmakta-tutulmaktadır. Bilimsel yöntem tarafından doğrulanabilme veya yanlışlanabilme özelliği yoktur. Bütünüyle bir inanç sistemi temeline oturduğu için hiç kimse tarafından bu görüşün savunulması ya da inkarı engellenmemelidir. İnanç bağlamında savunulmasının hiç bir sakıncası olmadığı gibi, bilimin alanına girmediği sürece hiç bir olumsuz durumu da yoktur. Sorun, bilimle karşı karşıya getirilmesi, bilime alternatif olarak gösterilmesi ve bilimsel gelişmeyi engeleyici tutumlar takınılmasında ortaya çıkmaktadır.
2- YAŞAM HER ZAMAN VARDI: Yaşamın öncesiz olduğunu savunan bir görüş. Özellikle astronomi, jeoloji olmak üzere bilimsel gelişmeler bu görüşün temelden yanlış olduğunu kanıtlamıştır.
3- EVRENSEL TOHUM: İlkel yaşam biçimlerinin dünya dışından geldiğini savunan görüştür. Dış uzayda ve dünyamıza düşen meteoritlerde hücrenin çekirdek proteinlerine benzer organik bileşiklere rastlanmıştır. Ancak korunmasız canlı maddelerin güneşin ultra viyole ışınlarına nasıl direnebilecekleri sorusu hala yanıt bulamamıştır.
4-MOLEKÜLER OLUŞUM ( EVRİM ): Yaşamın yeryüzünde ortaya çıktığını, süreç içindeki her basamağın uzun bir değişim ve dönüşümle gerçekleştiğini öne süren görüştür. Destekleyici kanıtları en fazla olan bilimsel kuramdır.

Ömer MEREV

Miller ve Urey'nin 1953'te kurduğu düzenekte metan, amonyak, hidrojen ve su buharı karışımından elektrik kıvılcımı geçirildiğinde birkaç amino asit oluşmuştu. Bu, inorganik maddelerden organik moleküllerin oluşabildiğini deneyle gösteren önemli bir adımdı. Bugün dünyanın ilk atmosferinin bu kadar indirgeyici olmadığı düşünülüyor, yani deneyin koşulları tartışmalı. Ömer Merev'in UV sorusu hakkında işaret ettiği zorluk gerçek. Ama meteoritlerdeki organikler toz, kil ya da buz içinde korunmuş olabilir ve bu, sorunun tek bir yanıtı olmadığı anlamına geliyor. Şu an bildiğimiz kadarıyla hangi koruma senaryosunun yeterli olduğu hâlâ açık.