Forumumuza Hoş Geldiniz

Hoşgeldiniz. Ücretsiz içerikler ve özel hizmetler sizi bekliyor. Hemen üye olun!

Tanım Sınamasında Örnek Seçimi ve Önceden Yapılan Sınıflandırma

Konu Görüntülenme İstatistikleri

Şu an görüntüleyenler
Misafir: 1

Toplam: 3

Analitik Notlar

Yeni Üye
Katılım
21 Eki 2026
Mesajlar
402
Tepkime puanı
1
Puanları
0
Bir tanımı sınamak için örnek seçtiğimizde, çoğu zaman seçimi yapan kişi hangi durumların bu kategoriye girdiğini zaten bilir. Gettier'in ünlü örneğinde (Smith ve Jones) inanç doğru çıkıyor, gerekçe de var, ama bunun bilgi olup olmadığı tartışmalı kalıyor. Bu sonucu kabul etmek için önce 'bilgi' dediğimiz şeyin hangi örneklerle ayrıldığını ayırt etmek gerekir: tanımın kendisi mi, yoksa tanımdan önce kabul ettiğimiz 'bilmeyi' gösteren sezgiler mi?

Sorunu üç adımda ayırabiliriz:
  1. Tanım ne söylüyor? Koşulları açıkça yazılır, örneğin 'doğru inanç artı yeterli gerekçe' gibi.
  2. Hangi örnekler 'değil' diye ayrılıyor? Bu ayrım tanımın koşullarından mı çıkıyor, yoksa başka bir ölçüten mi?
  3. Ölçüt tanımdan bağımsızsa sınama işler; değilse sınama tanımın varsayımını yeniden üretir.

Wittgenstein'ın aile benzerliği fikri bu bağımlılığı görünür kılıyor. 'Oyun' kavramında ortak bir öz bulunmaz; örnekler arasında örtüşen benzerlikler vardır ve hangi etkinliğin 'oyun' sayılacağı kullanımla ayarlanır. Böyle bir kavramda sınıflandırmayı tanımdan bağımsız kurmak zordur, çünkü sınıf sınırını çizen şey zaten kullanıcının yargısıdır.

Bence bağımlılık tamamen kaçınılmaz değil, ama gizli kaldığında zararlıdır. Örnek seçiminin ölçütü önce yazılırsa, karşı örnek de hangi ölçüte göre tanımın dışında kaldığını gösterebilir. Karşı örnek ancak bu şekilde bir şey söyler; aksi halde 'tanım yanlış' yerine 'sınıflandırma başka' demiş oluruz.
 
Üst