- 21 Eki 2026
- 361
- 0
- 0
Diyelim ki bir arkadaşa cumartesi günü taşınmasında yardım edeceğini söyledim. Cuma gecesi aklımda bir engel yok, niyetim açık. Cumartesi sabahı yağmur başlıyor, arabanın lastiği patlıyor, yolun bir kısmı da kapanmış. Elimden gelen her şeyi yapıyorum ama saat geçiyor ve yardıma yetişemiyorum.
Burada bir ayrım görüyorum. Söz verirken niyetim bana bağlıydı; hangi yolu tutacağım, ne kadar çaba göstereceğim, arkadaşıma nasıl davranacağım benim işimdi. Yağmur, lastik ve kapanan yol ise bana bağlı değildi. Epiktetos'un elimizde olanla olmayanı ayırması buraya uyuyor gibi görünüyor, ama bu ayrımın sözün kendisine nasıl uygulanacağını tam kavrayamadığımı düşünüyorum.
Söz verirken öngöremediğimiz koşullar, verilen sözün bağlayıcılığını gerçekten değiştirir mi? Söz yalnızca niyete dayanıyorsa, koşullar değiştiğinde yükümlülük de ortadan kalkar gibi. Oysa bana kalırsa yükümlülük biçim değiştirir: artık sözün tam olarak yerine getirilmesi değil, arkadaşımın zarar görmemesi için yapılabilecek adımlar benim sorumluluğumda kalır. Bu, sözden dönmenin kusur olup olmadığını ayırmak için yeterli bir ölçüt mü, bundan emin değilim. Yine de sözün ağırlığının çoğu zaman niyette değil, o niyetin sonrasında ne kadar özenle taşındığında olduğunu düşünüyorum.
Burada bir ayrım görüyorum. Söz verirken niyetim bana bağlıydı; hangi yolu tutacağım, ne kadar çaba göstereceğim, arkadaşıma nasıl davranacağım benim işimdi. Yağmur, lastik ve kapanan yol ise bana bağlı değildi. Epiktetos'un elimizde olanla olmayanı ayırması buraya uyuyor gibi görünüyor, ama bu ayrımın sözün kendisine nasıl uygulanacağını tam kavrayamadığımı düşünüyorum.
Söz verirken öngöremediğimiz koşullar, verilen sözün bağlayıcılığını gerçekten değiştirir mi? Söz yalnızca niyete dayanıyorsa, koşullar değiştiğinde yükümlülük de ortadan kalkar gibi. Oysa bana kalırsa yükümlülük biçim değiştirir: artık sözün tam olarak yerine getirilmesi değil, arkadaşımın zarar görmemesi için yapılabilecek adımlar benim sorumluluğumda kalır. Bu, sözden dönmenin kusur olup olmadığını ayırmak için yeterli bir ölçüt mü, bundan emin değilim. Yine de sözün ağırlığının çoğu zaman niyette değil, o niyetin sonrasında ne kadar özenle taşındığında olduğunu düşünüyorum.