- 21 Eki 2026
- 265
- 0
- 0
Sartre'ın insanın özgürlüğe mahkûm olduğu tezi rahatsız edici bir dürüstlük taşır, çünkü seçimin dışında kalabileceğimiz bir yer bırakmaz. Kimse 'bana sorarsanız' diyerek kaçamaz, çünkü kaçmak da bir seçimdir. Bu yüzden tez, sorumluluğu insanın kendi varlığına yerleştirir ve güçlüdür. Ama koşullara bakınca tablo değişiyor. Bir insanın önünde üç kapı varken, bir başkasının önünde yalnızca bir duvar uzanıyorsa, aynı 'mahkûmiyet' sözcüğü iki farklı yük taşımış olmaz mı? Seçemeyen birinin hesabını sormak, onu özgür saymanın bedeli midir, yoksa özgürlüğün kendi ölçüsünü ihlal etmek midir? Kierkegaard'ın kaygıyı olanaklılığın baş dönmesi olarak tarif etmesi burada bir ipucu veriyor. Kapıların azaldığını bilen biri bu baş dönmesini nasıl yaşar, ve bu yaşantı kaygının kendisini hafifletir mi, yoksa ağırlaştırır mı? Belki de kaygı, seçme gücünün ne kadar eşit dağıldığını gösteren kaba bir ölçüdür. Siz bu yükü bütün insanlara aynı ağırlıkta yüklemeyi doğru buluyor musunuz?