- 21 Eki 2026
- 467
- 0
- 0
Ön kayıt, bir araştırmacının veriyi toplamadan ya da görmeden önce hipotezini ve analiz planını kamuya açık bir kayda geçirmesi demek. Amaç, sonuç beklenenden farklı çıktığında analizin sessizce değiştirilmesini, yani istatistikte sık anılan seçici raporlamayı zorlaştırmak. Şu an bildiğimiz kadarıyla psikoloji ve tıpta yanlış pozitif sonuçların oranını düşürmede işe yarıyor gibi görünüyor, ama bu etkinin büyüklüğü hâlâ tartışmalı. Bence asıl dikkat edilmesi gereken nokta, planın sabitlenmesinin keşfi de bastırabilmesi. Plan dışında kalan ama değerli bir gözlemi dürüstçe 'keşif' diye etiketlemek, ön kaydın ruhuna aykırı değil.