Metafelsefe Yapmadan Felsefe Yapmanın Ölçütleri Üzerine Bir Gözlem

Metafelsefe, felsefenin kendi yöntemini, kavramlarını ve sınırlarını konu edinen düşünme biçimidir. Bu başlık altında genellikle felsefe nedir, bir argüman ne zaman geçerlidir gibi sorular tartışılır. İlginç olan, bu sorulara cevap vermeden bir tartışmanın felsefi sayılıp sayılamayacağıdır. Platon'un Menon'unda erdemin öğretilip öğretilemeyeceği sorusu, önce erdemin ne olduğu sorusuna bağlanır. Sokrates, tanım aranırken yöntemin de birlikte sorgulandığını gösterir. Ama Menon'daki konuşmanın felsefi olduğunu anlamak için Sokrates'in yöntemini açıkça adlandırmak gerekmiyor. Biri bir kavramı sorgulayıp karşı örnek aradığında, yöntemini tarif etmeden de felsefe yapıyor olabilir. Bence ölçüt, kendi iddiasının sınırını görmeye istekli olmaktır. Bu tutum için metafelsefik bir kuram gerekmiyor gibi. Bir tartışmada biri “bu durumda iddia yine geçerli mi?” diye sorabiliyorsa, felsefi bir tutumun ilk işareti oradadır. Bir tanım yerine bu soruyu işaret saymak yeterli mi, yoksa sağlam bir ölçüt için daha fazlası mı gerekir? Bir tartışmanın felsefi olduğunu, yöntemini adlandırabilen birinin kendi iddiasını sınayabilmesinden mi anlarız, yoksa bunların ayrı şeyler olduğunu mu düşünüyorsunuz?