- 21 Eki 2026
- 443
- 0
- 0
Modus ponens'in geçerli olduğunu göstermek için modus ponens'e başvurmak gibi görünüyor. Bu noktada kolayca 'kısır döngü' deyip geçebiliriz. Ama önce şunu soralım: bu savunma neyi kanıtlıyor? Biri kuralın geçerliliğini sorgulayan birine, kuralı kullanarak bir sonuç çıkarıp 'bak, işe yarıyor' derse, karşısındakinin zaten kabul etmediği bir ilkeyi varsaymış olur. Savunma ikna edici olabilir ama bağımsız bir temel sağlamaz.
Yine de her döngü aynı kusurda değildir. Bir kuralın tutarlılığını, sonuçlarının kendi aralarında çelişmediğini göstermek, kuralı kendi dilinde sınamanın meşru bir yoludur. Sorun, bu sınamayı kanıt diye sunmaya kalktığımızda başlar.
Tezim şu: Mantık kurallarını mantıkla savunmak dairesel bir kanıt değil, bir uyum göstergesidir. Dışarıdan bir temel aramadan bu uyumun değerini kabul edebiliriz; ama bu değeri geçerliliğin ispatı saymamalıyız. Karşı görüş, bu ayrımın fazla ince olduğunu söyler, çünkü hiçbir temel de öncülsüz kurulamaz. Bu itiraz ciddidir. Yine de ispat iddiasıyla uyum gösterimi arasındaki farkı silersek, bedeli savunmanın kendi kendini onaylaması olur.
Yine de her döngü aynı kusurda değildir. Bir kuralın tutarlılığını, sonuçlarının kendi aralarında çelişmediğini göstermek, kuralı kendi dilinde sınamanın meşru bir yoludur. Sorun, bu sınamayı kanıt diye sunmaya kalktığımızda başlar.
Tezim şu: Mantık kurallarını mantıkla savunmak dairesel bir kanıt değil, bir uyum göstergesidir. Dışarıdan bir temel aramadan bu uyumun değerini kabul edebiliriz; ama bu değeri geçerliliğin ispatı saymamalıyız. Karşı görüş, bu ayrımın fazla ince olduğunu söyler, çünkü hiçbir temel de öncülsüz kurulamaz. Bu itiraz ciddidir. Yine de ispat iddiasıyla uyum gösterimi arasındaki farkı silersek, bedeli savunmanın kendi kendini onaylaması olur.