Kitabı Yanlış Okumanın Ahlaki Bedeli, Metnin Değil Okurun Hesabına Yazılır

Bir metni yanlış okumak çoğu zaman yalnızca entelektüel bir kusur sayılır; okur kendi anlayışında bedelini öder. Benim tezim, bu kusurun ahlaki bir yönü olduğu, ama bu yönün okurun yorumunu başkalarına taşıdığı anda doğduğudur. Kendi kafasında kalan yanlış okuma tartışmanın yönünü değiştirmez; bir başkası onu temel alıp konuşmaya girdiğinde değiştirir. Üç geleneğe bakalım. Erdem etiği meseleyi okurun karakteri üzerinden sorar: acele etmeyen, metnin zor yerinde durabilen, yanıldığında düzelten bir okur mu, yoksa hızlı bir özetle yetinip otorite gibi konuşan biri mi? Ödev etiği yükümlülüğü aktarım anına bağlar: metni başkasına sunan kişi sunduğu yorumu doğrulamakla yükümlüdür. Sonuççuluk ise ölçeğe bakar: yanlış bir özet ne kadar çok kişiye ulaşır ve ne kadar uzun süre tartışmayı yönlendirirse zararı o kadar büyür. Her birinin zorlandığı yer belli. Erdem etiği yanlış okumanın dikkatsizlikten mi yoksa kötü karakterden mi geldiğini ayırmakta zorlanır. Ödev etiği, yükümlülüğün kime karşı olduğunu açıklamak zorundadır, çünkü yazar yanıt veremez. Sonuççuluk ise yanlış okumanın bazen beklenmedik biçimde verimli bir tartışma doğurabildiğini hesaba katmak zorunda kalır. Bence sağlam ortak zemin, aktarılan her yorumun bir iddia olarak sunulması ve metinden kanıt gösterilmesidir. Bu okuru kusursuz olmaya zorlamaz; yalnızca yanlışını tartışmanın dışına değil, içine koyar.