Forumumuza Hoş Geldiniz

Hoşgeldiniz. Ücretsiz içerikler ve özel hizmetler sizi bekliyor. Hemen üye olun!

Ilk El ve Tek EL Ilkellik ve tekellik sorunu

Konu Görüntülenme İstatistikleri

Şu an görüntüleyenler
Misafir: 2

Toplam: 1,118

evrensel-insan

Yeni Üye
Katılım
1 Kas 2012
Mesajlar
3,434
Tepkime puanı
1
Puanları
0
Yaş
71
Insanoglunun toplumsal olarak farkli sosyo-etik temelde bir arada yasayamamasinin sorunu, ilkel ve tekel toplumlardan kalma, sosyo-politik iktidar guc ve otoritenin kendi ideolojik inancsal dogrusunu tek dogru niteligi olarak ve toplumu nicelik olarak algilayarak, farkli sosyo-etik topluma zorla baski ile dayattigi ILKELLIK VE TEKELLIK sorunudur.

Burada toplumu farkli sosyo-etik farklar ile bir arada yasatabilecek olan bu ilkellik ve tekellik baski ve zorlamasina karsi olan ve toplumun COKELLILIGINI ilkellikten kurtaracak olan yapi, yani sosyal devlet yapi ve isleyisidir.

Bir yerde sosyo-psikolojik toplum yapi ve isleyisinin ve sorunun temeli iste bu sosyo-etik farki sadece iktidar guc ve otoritenin ilkel ve tek el dogrusuna zorlamasi, baskisi sonucudur.

Dunyanin hic bir yerinde hic bir cografya da hic bir toplum tek ve ilk sosyo-etikten olusmaz ve buna iktidar guc ve otorite ile bunu yapan ideolojik inancsal dogru temelinde ve de sirf sosyo-politik toplumun bir kismini iceren parcasal bir baski zorlama ile toplumun butunune hitap edemez.

Iste gunumuzun cagdasliginda, hic bir toplum; ilk ve tek el iktidarlarin guc ve otorite baski ve zorlamasi ile, onun sosyal dogrularina kabul ettirilemez.

Burada devlet ile hukumet yani iktidar ile guc/otoriteyi elinde bulunduran kurumlarin farklilasmasi ve guc ve otorite sahibi devletin, iktidarin tek el ve ilk el ideolojik inancsal dogrularinatum toplumu zorlamasini ve baskisini onlemesi ve de toplum bunyesindeki her bir sosyo-etik farki korumasi/kollamasi gerekir.

Yani sosyal devlet, herhangibir ilk ve tekele bagli olmayan ve toplumunun her turlu sosyo-etik farkini kucaklayabilen ve hukuku ile hak ve ozgurluk temelinde de koruyabilen bir yapi ve isleyistir.

Eger iktidarin niteliginin toplumun uzerindeki tek el ve ilk el baski ve zorlamasi guc ve otorite olarak saglanirsa, bu toplumun sosyo-psikolojik sorunu ve bozulmasi anlamina gelir. Yani toplum tekduze bir dogruya baski ile zorlanmakta ve bu temelde nicelik olarak tekduze nitelige razi edilmeye calisilmaktadir.

Iste bu zihniyet ve uygulama, hem ilkel ve ilk el yani ilk insanlardan bu yana gelen baski sistem ve duzeni hem de iktidar olma adina tek el ve tekel olma mucadelesidir. Buradaki nitelik sadece ilkellikte ve tek eller arasi mucadeledir. Toplumun farkli sosyal iliskileri ise nitelik olarak degil; toplumsal bir nicelik sayi cogunluk v.s. olarak algilanmaktadir.

Yani ilkel olarak tek eller olacak ve toplum o tek ellerden birini tekel olarak kendisini yonlendirsin yonetsin v.s. olarak sececek. Yani sayi niceligi kendine tekel niteligi sececek. Iste bu zihniyet dogal ve fenomenal zihniyetin kendi ilkel dogrusunu topluma tek el olarak dayatma ve baski kurma zihniyetidir. O yuzden de sayi ve nicelik olarak degerlendirdigi toplumunu kendi tek el dogrusunu secmeye mahkum eder.

Iste gorundugu gibi ilk el ve tek el niteligini topluma iktidar olarak guc ve otorite ile dayatmak ilkelliktir.

Cunku toplum ne tek ne de ilk sosyo-etik olarak bir butun degildir. Toplum farkli sosyo etik ellerin varligidir ve hic bir ilk ve tek el; toplumu tekel olmaya zorlayamaz. Iste bu ilkellik taa ilk insandan beri suregelmekte ve tek nedeni niteligin sadece ilk elde olduguna ve tekel olarak hakimiyetine inanilmaktadir.

Bu inanc oyle gucludur ki, tum izmlerin de sorgulanmaz imanidir. Toplumdasosyo-psikolojik bozulumu ve sorunu yaratan da budur.

Nitelik sadece iktidar icin yola cikan ve guc ve otorite destekli tekelde degildir, guc ve otoritesi ile yonetmek istedigi ve ncelik olarak algiladigi tum toplumda insanoglundadir bu nitelik. Kimse kendi niteligini basskasi uzerinde baski ve zorlama olarak ta kullanamaz bu hak ve ozgurluk ihlalidir. Her bir nitelik nicelik olarak ayni toplumda birbirini taniyarak ve farklarinin birliginde ve beraberliginde yasayabilmeli toplum ilkel olarak tek el iktidarina mahkum edilmemelidir.

Cunku ne bir ilk ne de bir tek dogru yoktur. Ne bir ilk ne de bir tek ideoloji inanc herkesin ideolojisi inanci degildir. ne bir ilk ne de bir tek etik deger, veri ve tabu (milli, dini, toresel, ahlaki, geleneksel v.s.) tum topluma tek degerin ustunlugu hakkimiyeti v.s. olarak sunulamaz ve secmeye zorlanamaz.

Bu tekellik, gunumuz cagdasliginda ilkelliktir.
 

Etik Araştırma

Yeni Üye
Katılım
21 Eki 2026
Mesajlar
143
Tepkime puanı
0
Puanları
0
Evrensel-insan'ın açılışındaki asıl hamle, çoğulluğu sorun olarak değil, iktidarın onu bastırma biçimi olarak görmesi. Bunu somut bir vakayla düşünelim: Dinî takvimine göre yaşayan bir aile ile bunu hiç yaşamayan bir komşu, ortak bir su deposunun bakımını paylaşmak zorunda. İkisinden hangisinin doğru olduğu sorusu, depo bozulmadan ortaya çıkmaz. John Rawls'un Political Liberalism kitabındaki fikir burada işe yarıyor: Adil bir toplum, kapsamlı bir doktrinin değil, farklı doktrinlerin kendi içlerinden onaylayabileceği ortak bir siyasal çerçevenin üzerine kurulabilir. Devlet tek doğruyu seçmez, kimsenin doğrusunu ortak kurallara yükseltmez.

Ama metnin bir boşluğu var: Hukukun kendisi de bir ideolojinin ürünü olabilir mi? Isaiah Berlin'in değer çoğulculuğu bunu kısmen açıklar. Özgürlük ile eşitlik gibi değerler birbirine ölçülemez biçimde çatışabilir, dolayısıyla hiçbir kurum bütün değerleri tek bir ölçüye indirgeyemez. Bu, hukukun tarafsız olmadığı anlamına gelmez; sürekli yeniden kurulması gereken bir uzlaşı olduğu anlamına gelir.

Çoğunluk meselesinde ise şunu sormak yararlı: Bir kararın meşruiyeti sayıdan mı gelir, yoksa herkese gerekçelendirilebilir olmasından mı? Jürgen Habermas'ın kamusal akıl üzerine düşüncesi ikinci yolu savunur. Metnin en güçlü noktası, çoğunluğun tek başına doğruyu üretmediğini söylemesi bence. Ancak bu tespit, sayıyı ilkesizlikle aynı şey saymayı gerektirmiyor.
 
Üst