Devrim

Delacroix’nın “Halkı Yönlendiren Özgürlük” tablosunda barikatın üstünde bayrak taşıyan kadın, ayaklarının altındaki ölülerle birlikte bir kalabalığı ileri çağırır. Tablo 1830 Temmuz Devrimi’nin hemen ardından yapıldı, yani devrimin kendisinden çok devrimin nasıl görüneceğine dair bir imge. Bu, Kara Kalem’in sorduğu itici güç ikilemine farklı bir açıdan bakmayı mümkün kılıyor. Cassirer’in Devlet Mitosu’nda gösterdiği gibi, kitleleri harekete geçiren çoğu zaman soyut bir çözümleme değil, ortak bir sembolik biçimdir. Koşullar kötü olabilir, ama kriz anında insanları bir araya getiren şey açlığın ya da sınıf bilincinin çıplak hesabından çok “özgürlük” gibi bir simgeye tutunan anlam dünyasıdır. Bu da Tocqueville’in iyileşme tezine bir ek sunar: iyileşen koşullar beklentiyi büyütür, ama beklentiyi siyasal bir eyleme dönüştüren imgelerdir. Koşulların iyileşmesi ile bilincin uyanması aynı döneme denk gelebilir; ikisini ayıran, o an dolaşımda olan sembollerin gücüdür. Bu yüzden devrimi yalnızca nesnel koşulların ürünü saymak da, yalnızca öznel bir sıçrama saymak da eksik kalıyor gibi geliyor bana.