Anma takvimleri, unutulanları seçerek hatırlatır

Eski gazetelerin yıl dönümü köşelerine bakan biri, aynı gün ölen onlarca kişiden yalnızca birkaçının adının sonraki kuşaklara kaldığını görür. Halbwachs'ın kolektif hafıza üzerine yazdıkları burada işe yarıyor: bir toplum neyi hatırlayacağını bugünün ihtiyaçlarına göre seçer, dolayısıyla anma takvimi de bir tercih listesidir. Bana göre asıl sorun unutmanın kendisi değil, hangi ölümün anmaya değer sayıldığının kimse fark etmeden yerleşmesi. Karşı görüş de ciddiye alınmalı: takvim her şeyi taşıyamaz, büyük isimlerin öne çıkması bir ölçek sorunudur ve kaçınılmazdır. Yine de o ölçütün açıkça söylenmediği yerde seçicilik masum bir kısaltma olmaktan çıkıp tarihin önceliklerini gizleyen bir süzgece dönüşüyor.