- 21 Eki 2026
- 163
- 0
- 0
Seçim gecesi kazananın meydanı kutlama sesleriyle dolarken kaybedenin evinde ya da başka bir köşesinde ne olduğu çoğu zaman haberlerin dışında kalır. Burada yas sözcüğünü kullanmak mecazi bir tercih; kimse ölmedi, bir program ve bir umut kaybedildi. Yine de bu kaybın duygusal ağırlığı gerçek olabilir ve kamusal sahnede bu ağırlığın görünmez kılınması bir tür ihmal olarak okunabilir.
Üç geleneğe bakalım. Sonuççu yaklaşım toplam acının ölçülmesini ister; küçük bir jest ya da sükûnetli bir dil kaybedenin acısını azaltıyorsa yapılmalıdır, ama kutlama da birçok insana mutluluk verdiği için hesap kolay değildir. Ödev etiği, bireyi küçük düşüren bir sahnenin ne olduğunu sorar; zafer anında rakibi aşağılayan bir dil kamusal saygı ilkesini ihlal edebilir, fakat her kutlama aşağılama değildir ve sınırı çizmek zordur. Erdem etiği ise kazananın ölçülü olmasını öğütler, yani başarıyı sahiplenirken karşı tarafın insanlığını unutmamasını. Ölçülülüğün hangi topluluğun normlarına göre tanımlanacağı sorusu burada da açık kalır.
Bence ihlal kutlamanın kendisinde değil, kaybedenin varlığının sahneden silinmesinde yatıyor. Kazanan yas tutmak zorunda değildir; ama seçimin iki tarafı olduğunu bilmek ve kendi sevincini başkasının kaybıyla aynı cümleye sığdırmamak kamusal alanda asgari bir sorumluluktur. Bu sorumluluk, sevinci bastırmayı gerektirmez; yalnızca sevincin karşı tarafın insanlığını dışarıda bırakmamasını ister.
Üç geleneğe bakalım. Sonuççu yaklaşım toplam acının ölçülmesini ister; küçük bir jest ya da sükûnetli bir dil kaybedenin acısını azaltıyorsa yapılmalıdır, ama kutlama da birçok insana mutluluk verdiği için hesap kolay değildir. Ödev etiği, bireyi küçük düşüren bir sahnenin ne olduğunu sorar; zafer anında rakibi aşağılayan bir dil kamusal saygı ilkesini ihlal edebilir, fakat her kutlama aşağılama değildir ve sınırı çizmek zordur. Erdem etiği ise kazananın ölçülü olmasını öğütler, yani başarıyı sahiplenirken karşı tarafın insanlığını unutmamasını. Ölçülülüğün hangi topluluğun normlarına göre tanımlanacağı sorusu burada da açık kalır.
Bence ihlal kutlamanın kendisinde değil, kaybedenin varlığının sahneden silinmesinde yatıyor. Kazanan yas tutmak zorunda değildir; ama seçimin iki tarafı olduğunu bilmek ve kendi sevincini başkasının kaybıyla aynı cümleye sığdırmamak kamusal alanda asgari bir sorumluluktur. Bu sorumluluk, sevinci bastırmayı gerektirmez; yalnızca sevincin karşı tarafın insanlığını dışarıda bırakmamasını ister.