Neler yeni

Korelasyon diyagramları ve HOMO (Highest Occupied Molecular Orbital) kavramı

F

faust

Ziyaretçi
Bundan önceki konularda daha çok atomik ve moleküler yapıda orbital şemalarını incelemiştik ve hakkında denklemler oluşturmuştuk.Şimdi ise daha çok bu karmaşık yapıların nasıl bir araya gelip/reaksiyona girdiklerini açıklamaya çalışacağız kısaca.Bunun içinde ilk yardımı elektrosiklik ve siklo katılma reaksiyonlarından alacağız.Bilindiği gibi elektrosiklik reaksiyonlar,moleküler içi reaksiyonlardır ve oldukça karmaşık yapılardır,daha önce simetri konusunda da hatırlayacağım gibi,orbital simetrisi yapıları yüksek enerji seviyelerine çıkıp orbital simetrisini bozabilirken düşük enerji seviyesinde orbitaller simetrik bir yapı sergileyebilirler ve elektrosiklik reaksiyonlarda bu durumu onaylar yani elektrosiklik reaksiyonlarda durum simetrik bir yapıdadır.Örneğin çift bağ içeren bir molekülümüz olsun;bütedien ve bunun siklo yapıdaki izomeri olan siklobüten bu durumda bu yapı simetriktir ve 4 tane л elektronu vardır,bu durum dalga fonksiyonunun öngördüğü bir durumdur.Bunun dışında orbital simetrisi korunur,değil ise simetri korunmaz.Burada bizi ilgilendiren asıl konu simetri yapılarının korunmaya,yani anti-bağ yapısı düzlemiyle,bağ yapıcı düzlemin korelasyonu (iki değişken arasında ki ilişkidir kısaca) düşük enerji seviyesinden,büyük enerji seviyesine doğru bir diyagramlar simetri yapılarının bileşeni düzlemde gösterilir ve oluşan sistem,denklemde yerlerine konularak deneysel doğrularla karşılaştırma yapılır.
Şimdi ise bu orbitallerin dolu enerji seviyeleri yani HOMO kavramını açıklamaya çalışacağız.Mesela orbitallerin aynı düzlem üzerinde döndüğünü HOMO kuramıyla anlayabiliriz,burada sigma bağı tek yapıda oluşsa da esasında atomları ve molekülleri etkileyen de tek bağdır,eğer bu durum söz konusu olmasaydı,düzlem aynı yönde olmayacak ve ters yönde hareket etmesine sebep olacaktır,bu durumu onaylayan olay ise dediğimiz gibi sigma bağıdır,mesela sigma bağı farklı orbitallerde bir araya gelirse diğer orbitalde sigma bağı oluşamaz ve durumda orbital aynı düzlem üzerinde dönmeyecektir,aynı düzlem üzerinde dönmediği gibi,reaksiyonu da aynı yönde çeviremeyecektir.

İsmail Çelik

Kaynak:
Prof.Dr.Zekiye Çınar - Kuantum Kimyası (Çağlayan Yayınları)