Suç ve suçluluk üzerine...
"İnsan suçtan değil, suçluluktan kurtarılmalıdır" diyor.J.P.Sartre...İki gün önce bir gazetenin arka sayfalarına sıkışmış bir haber okudum..Çocuklar köpek yavrularını köpek kulübesine doldurup ateşe vermişler ve memnun mesut seyretmişler...Sartre, ne derdin, üzülür müydün ?
Gün gelir, istiridye incinin değerini anlar.
Sartre'nin burada degindigi "sucluluk" psikolojisidir.glsezinrs Nickli Üyeden Alıntı
Ben soyle bir ornek vermek istiyorum. Suc'u bir sandalye olarak dusunun ve ortaya koyun, sonra da insanogluna deyin ki "bu sandalyeye oturmak suctur"
Eger ortada bir sandalye var ise ve buna oturma olanagida var ise, bir kisinin o sandalyeye oturmasini onlemek yerine, madem o sandalyeye oturulmamasi isteniyor, o zaman o sandalyenin ortadan kaldirilmasi gerekir.
Suc kendi basina bir olgu degildir.
Sucluluk hissi de, ir kisinin yaptigi bir eylemden dolayi kendisini suclu hissetmesidir. Suclu olup olmamasi da mevzubahis degildir.
Yukaridaki ornekte de goruldugu gibi, kopek kulubesini atese veren ve memnun mesut seyreden cocuklar, boyle bir sucluluk psikolojisine o an girmemisler.
Gerci ileride girip girmeyecekleri de bilinemez.
Ayrica cocuk olmalarinin verdigi bir bilincsizlikte soz konusu olabilir.
Ya da soyle dusunelim. En son Libya orneginde oldugu gibi, Libya'ya havadan bomba yagdiran ucaklarin pilotlari, bu emri veren subaylar ve bu bombalamaya imza atan herkesin, yukaridaki cocuklardan bir farki oldugunu kim gosterebilir?
Ya da bir savasta tekrarlanan yukaridaki durumun (ustelik evlerde kopekler degil, insanoglu var), bir intihar bombacisinin eyleminin, her turlu insanlikdisi gozlem veren olgunun yukaridaki ornekten farki nedir?
Ustelik cocuklar degil, "buyukler" yapiyor, hem de bir suru amaca yonelik cikarlari ugruna.
Iste bu benim hem kendime hem herkese duydugum saygim. Ne kendime zarar veririm, ne de baskasina. Ben bir bireyim, bireysellikten arinip "insan" olmaktir, dilegim.
"İnsan suçtan değil, suçluluktan kurtarılmalıdır" diyor.J.P.Sartre...
Sartre, herhalde Churchill'in "bir damla petrol, bir damla insan kanindan daha degerlidir" sozunu duysaydi, insanoglunun bu insanlikdisi zihniyeti gale alarak "sucluluktan kurtarildigini" kabul ederdi.
Sonucta insanoglunu sucluluktan kurtaran tek zihniyet dogal zihniyettir ve onun insandisi ve insanlikdisi yapilandirilmisliginin yapisi ve isleyisidir.
Bilim kisileride tarihte donem donem bu dogal zihniyete bilerek ya da bilmeyerek cok hizmet etmistir ve etmektedir.
Sosyal darwinizm algisi, "gen bencildir" algisi ve "bilimin yasalari tanri olabilir" algisi butun bu insanlikdisi guc,otorite gosterim ve kullanimina ornek teskil eden, bireyci akilciligin urunudur. Cern deneyinde aranan "tanri parcacigi" ni da unutmayalim.
Pardon vicdan mi dediniz, aklin yonlendirdigi vicdan dan bahsediyorum zaten, vicdanin yonlendirdigi insanlik bilinc ve farkindaligini almis bir akildan degil.
Iste bu benim hem kendime hem herkese duydugum saygim. Ne kendime zarar veririm, ne de baskasina. Ben bir bireyim, bireysellikten arinip "insan" olmaktir, dilegim.
Vicdanın "yönlendirilebilir" olarak nitelenmesini biraz ürkünç buldum.Vicdan saf ve doğaldır.Aklı ona egemen kılarsanız, "vicdan" hangi akla hizmet ediyorsa onun şarkısını söyleyecektir.Burada akıldan soyutlanmış bir vicdandan söz etmiyorum elbette.Vicdan salt acıma duygusu/merhamete indirgenemeyecek kadar rasyoneldir.Ama, söylediğiniz gibi, bireysellikten ve pragmatizmden arınmış bir evrensel akıl söz konusu ise...
Gün gelir, istiridye incinin değerini anlar.
Benim vicdan algim, kendine ve baskasina zarar vermemek algisidir, bu da dogal degil; ancak bilinclenme ile elde edilebilen bir algidir.
Insanoglu numenal yetisi ile, fakat 0 yeti degeri (kavramsiz) ile dogar.
Oyuzden isterseniz once,sizde benim dile getirdigim algim gibi, vicdandan ne algiladiginizi dile getirirseniz, o zaman sizin vicdana vermis oldugunuz anlam ve icerikte, vicdan derken neden bahsettiginizi algilayabilir, ona gore yanit verebilirim.
Oyuzden soruyorum, sizce vicdan nedir ve onun "saf ve dogalligi" ne demektir?
Hayvanda bir vicdandan soz edilebilir mi?
Iste bu benim hem kendime hem herkese duydugum saygim. Ne kendime zarar veririm, ne de baskasina. Ben bir bireyim, bireysellikten arinip "insan" olmaktir, dilegim.
Vicdan, insanı diğer türlerden ayıran: düşünebilirlik, farkındalık,mizah duygusu, gülme ...gibi doğuştan getirdiğimiz evrensel bir yetidir(güdü de diyebilirsiniz).Nefes almak kadar doğaldır.Eğitim ve yönlendirme gereksemez.Eğitim düzeyi, inancı, cinsiyeti ne olursa olsun tüm bireylerde ortak/aynıdır.Bir çeşit Empati yetisi de diyebiliriz...Bu benim vicdan algım...Yani sizden farklı olarak;sorumluluk duygusunun gelişmesiyle, eğitilerek, model alarak vicdanlı olabileceğimiz fikrini tümden reddetmemekle birlikte, vicdanın doğuştan getirdiğimiz bir "değer" olduğunu düşünüyorum.Bu yüzden evrensel ahlak yasasına inanırım ve bu yasanın görece olmadığını, olmaması gerektiğini savunurum.Hayvanda vicdana gelince, insandaki gibi bir yetiden sözedilemez tabii.Çünkü daha önce de söylediğim gibi, vicdan aklidir.(Türe özgü aklı kastediyorum.Tekil olan değil)
Gün gelir, istiridye incinin değerini anlar.
Peki sizce "vicdansizlik" nedir ve temeli/tabani neye dayanir, yani neden vardir?
Iste bu benim hem kendime hem herkese duydugum saygim. Ne kendime zarar veririm, ne de baskasina. Ben bir bireyim, bireysellikten arinip "insan" olmaktir, dilegim.
-Vicdansız lık, "doğru" içinde basbas bağırırken "yararlı" olanı seçmek, seçimini türlü gerekçelere dayandırarak meşrulaştırmaktır
-"Bana dokunmayan yılan bin yaşasın"cılıktır.
-"Ateş düştüğü yeri yakar"cılıktır.
-"Vurun kahpeye" ciliktir.
-"Yolundan ayrıl, yoldaşından ayrılma"cılıktır.
-"Dünyayı kurtarmak sana mı kaldı"cılıktır..vs vs
Temelinde korku yatar...İnsan olma korkusu...
Gün gelir, istiridye incinin değerini anlar.
Vicdansizligin temelinde mi "korku" yatar, insan olma korkusu mu vicdansizliktir, tam algilayamadim, aciklar misin?
Insan olmak bir "korkumudur?"
Iste bu benim hem kendime hem herkese duydugum saygim. Ne kendime zarar veririm, ne de baskasina. Ben bir bireyim, bireysellikten arinip "insan" olmaktir, dilegim.
Konu daha iyi algilansin diye, soyle bir sorudan yola cikalim.
Insanoglu turu disinda kalan baska bir canli turunde, ya da dogada, evren de, evrimde vicdan var midir?
Varsa bu vicdanin insanoglunca gozlemi nedir?
Bir aslan birceylani "parcalarken" vicdan nerdedir?
Eger hayvanda vicdan yok ise, nasil insanoglunda vicdan dogal olmaktadir?
Dogan bir bebekteki bir vicdan gozlemi nedir?
Benim cevabim, tum bu sorulara vicdanin bir numenal yeti algi ve bilgisi oldugudur ve sadece insanoglu gozlem ve algisinda var oldugudur.
Daha once verdigim vicdan algisi da, vicdanin ne oldugunun bilincinde ve farkinda olmaktir.
Tum bu temelde, bir bebek vicdan ile dogmaz,ama; vicdanin vicdansizligini yasam ve iliskiden ogrenir ve bu vicdansizligi sorgulamazsa da, vicdanli dusunup, davranamaz.
Cunku insanoglu zihniyetinin dogalligi, zaten vicdansizdir. Vicdanli olmak ve onun algisi da, tamamen bir kisinin vicdandan ne algiladigina ve vicdansiz dusunce ve davranisinin bilinc ve farkina vararak onun rahatsizligini hissetmesine ve sorgulamasina baglidir.
Kisaca dogal olan dusunce ve davranis vicdansizdir, bunun degisimi de egitim, ogretim, bilgilenim, bilinc ve farkindaligin getirdigi sorgulamadir.
Iste bu benim hem kendime hem herkese duydugum saygim. Ne kendime zarar veririm, ne de baskasina. Ben bir bireyim, bireysellikten arinip "insan" olmaktir, dilegim.
Yetkileriniz
LinkBack URL
About LinkBacks
Alıntı
