Konu: İslam dünyasında Rönesans ne zaman olacak?

Bu haberi okumanızı ve düşüncelerinizi paylaşmanızı bekliyorum.

(ntvmsnbc.com'dan alıntıdır bu konu. )
Üzerinde düşünülüp tartışılacak bir konu olduğunu sanıyorum.

haberin içeriği şu:

İslam dünyasında Rönesans ne zaman olacak?
‘Emevilerden Osmanlı’nın yıkılışına kadar, siyasi ve dini otoritelerin sınırlarını belirleyen yönetim türü İslam dünyasında ortaya çıkmadı ve Avrupa’nın tam tersi yönde gelişme oldu. Avrupa ilerlerken, İslam toplumları kapalı çitler arasında yaşadı.’

KAHİRE - Cezayirli düşünür ve Sorbonne Üniversitesi öğretim görevlilerinden Muhammed Arkun İslam dünyasının hicri olarak 5. veya miladi olarak 11. yüzyıldan itibaren ‘kapalı bir çit’ içinde yaşadığı ve bu yüzden geri kaldığı düşüncesinde. Arkun’a göre, İslam dünyasında bu dönemden sonra aşırılık hakim oldu, her yenilik reddedildi ve sadece iki tür din adamı kaldı. Bir grup din adamı, fıkıh (İslam hukuku) kitaplarını kalıp olarak ezberledi ve hiçbir yeni düşünce olmaksızın fıkıhın ekol kitaplarını yeniden yayınladı. İkinci bir grupta ise, okuma ve yazma bilen, muska yazan, dualar eden ve ayin yapan şeyhler yer aldı. Böylelikle İslam toplumları kapalı, dogmatik çitler içine girdi. Akla araştırma ve düşünce özgürlüğü verilmedi.

Müslüman aydınlara, evrende keşfedilen şeylerin, Kuran’a ve sünnete dayanmadığı müddetçe doğru olmadığı düşüncesi, dayatıldı. Çünkü bütün bilgiler, gerçekler ve bilimsel kurallar bu ikisinde vardı. İnsanın tabiat, coğrafya, tarih ve eşyanın anlamıyla ilgili bir bilgiye ulaşması için kutsal metinleri incelemesi yeterliydi. Böylece bilgide ilerleme kaydetmek, kutsal metinlerden etimolojik hüküm çıkarmaktan ibaret oldu.

BÜTÜN REJİMLERE İTAAT DÜŞÜNCESİ YERLEŞTİ
Profesör Muhammed Arkun’a göre, Müslüman Kardeşler ve diğer İslami hareketler bu bilim anlayışını, çitin dışına çıkma girişimlerini engellemek için kullandı. Sonuçta bu kapalı düşünce halkası, İslam toplumlarında güç kazandı. Bu da siyasi rejime karşı çıkmanın, Allah’ın iradesine karşı çıkmak olduğu ve bir Müslüman’ın, İslami açıdan meşruluğu olmasa bile, bütün hükümetlere ve rejimlere itaat etmesi gerektiği düşüncesinin derinleşmesine yol açtı

Bu düşünce zaten Emevi yönetiminden bu yana hakim oldu. Hükümetlere ve rejimlere itaat, herkese farz haline geldi. Keza din adamlarının her söylediğine itaat etmek ve boyun eğmek konusu da öyle. Bu kapalı çit İslam’ın değil, İslam’dan önceki geleneklerin ve inançların ürünü olmasına rağmen, herkese boyun eğmenin dayatılması için kullanıldı.

BASKICI POLİTİKALAR DİNİ SÖYLEMLERLE GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Aşırılığın bu kapalı çiti Avrupa’da da vardı. Fakat kültürel ve düşünsel modernleşme ile din, siyaset, hukuk, ekonomi ve kültürün sınırlarının netleşmesiyle bu anlayış yıkılmaya başladı. Kilise bu kapalı çiti dayatıyor, insanlar üzerinde hakimiyet kuruyor, düşünce ve seçme özgürlüğünü gasp ediyordu. İslam toplumlarında ise, Avrupa’daki gibi akıl üzerindeki ablukayı kıran bir sosyal sınıf belirmedi. Bu yüzden dini olanla dini olmayan birbirine karıştı. Baskıcı politikaları hayata geçirmek için Müslüman halklardaki dini duyguları ve dini söylemleri kullanmak kolaylaştı.

Bu yüzden, Emevilerden itibaren Osmanlı devletinin yıkılışına kadar, siyasi ve dini otoritelerin sınırlarını belirleyen yönetim türü ortaya çıkmadı. İslam dünyasındaki gelişme Avrupa’daki gelişimin tersi yönde oldu. Avrupa ilerlerken, İslam toplumları kapalı çitler arasında yaşadı.

İRAN DEVRİMİ, FRANSIZ DEVRİMİNİN TAM TERSİ OLDU
Fransız devrimi halkın egemenliğini, liberalizmi, demokrasiyi ve düşünce özgürlüğünü getirdi. Fakat İran devrimiyle birlikte İslam dünyasında tam tersi yaşandı. Fakih yönetici oldu ve kapalı çitten çıkmak, dinden çıkmakla eşdeğer oldu.

Aşırı İslamcı akım, İslam toplumlarının elde ettikleri ilerlemeleri gasp etmek için hep uğraştı ve İslami kimliğin korunması için Batı ile bağlantıyı koparma çağrısı yaptı. Oysa ilk Müslümanlar bütün kültürler ve medeniyetlerle etkileşim içine girmişlerdi. Aşırı İslamcı akım, modernleşme çağrısı yapan ve kendilerini eleştiren herkesi kınadı. Böylece bugün bulunduğumuz geri kalmış noktaya geldik.

İslam dünyasındaki on asırdır aynı söylem tekrarlanıyor ve dünyadaki gelişmeler gözlenmiyor. Bu söylem duyguları körüklüyor, ancak akıllara hitap etmiyor. Bu dini söylem çoğu zaman hurafelerin yayılmasını sağlıyor ve muhalefet edenler hakkında kolayca dinden çıkma hükmü veriyor. Sorun ‘kapalı çitin’ esiri haline gelinmesi. İslam dünyasında özgür düşünceye, akılcı mantığa ve eleştiriye yer olduğu gün, gerileme dönemi sona erecek ve Rönesans çağı başlayacaktır.

* Mısır gazetesi El Ehram 12 Ekim 2008, Arapçadan çeviri: HALİL ÇELİK

İslam dünyasında Rönesans ne zaman olacak?
‘Emevilerden Osmanlı’nın yıkılışına kadar, siyasi ve dini otoritelerin sınırlarını belirleyen yönetim türü İslam dünyasında ortaya çıkmadı ve Avrupa’nın tam tersi yönde gelişme oldu. Avrupa ilerlerken, İslam toplumları kapalı çitler arasında yaşadı.’

KAHİRE - Cezayirli düşünür ve Sorbonne Üniversitesi öğretim görevlilerinden Muhammed Arkun İslam dünyasının hicri olarak 5. veya miladi olarak 11. yüzyıldan itibaren ‘kapalı bir çit’ içinde yaşadığı ve bu yüzden geri kaldığı düşüncesinde. Arkun’a göre, İslam dünyasında bu dönemden sonra aşırılık hakim oldu, her yenilik reddedildi ve sadece iki tür din adamı kaldı. Bir grup din adamı, fıkıh (İslam hukuku) kitaplarını kalıp olarak ezberledi ve hiçbir yeni düşünce olmaksızın fıkıhın ekol kitaplarını yeniden yayınladı. İkinci bir grupta ise, okuma ve yazma bilen, muska yazan, dualar eden ve ayin yapan şeyhler yer aldı. Böylelikle İslam toplumları kapalı, dogmatik çitler içine girdi. Akla araştırma ve düşünce özgürlüğü verilmedi.



Bence konunun kapalı toplum yapısıyla yada islam dini ile bir alkası yok.Eğer tüm bunlar kapalı toplum yapısından, farklı çitlerin içinde yaşamaktan olsaydı bu günkü Japonya tam olarak geri kalmış bir ülke olurdu şuan dahil kapalı bir toplum yapısında olan ve bozulmayan bir yapıya sahip olan Japonya son derece gelişmiş bir ülke.Eğer ki islam dini ilede olmuş olmasıda imkansız çünkü islam dini ilerlemeyi, gelişmeleri takibi ve ilimi bilgili olmayı savunur.Bence bugünkü islam toplumlarının geri kalmış olmasının sebebi sadece menfatleri uğruna koca insanlığı ve islam gibi yüce bir dini satan kişiler yüzündendir ve nasıl oluyorki anlamıyorum bu insanlar bunları görmüyor ve bu insanlara kanıyorlar bunlar ne derlerse onlarda buna boyun eğiyorlar kitaplarını hiç okuyup bakmıyorlar yani onlarında suçu var aslında.Yani kısacası bir kaç kişi (bunlar oldukca büyük kişiler)bunların islam dininde yeri olmadığını söylüyor.Emeviler'e gelincede onlar zamanında yapılan tıpbi aletler şuan hala günümüzde kullanılıyor ve daha bir çok şey,kimsenin onlara gelişmemiş bilimi düşünmüyor demeyede hakkı yok.Birde islam dünyasında aşşalık duygusu var batı hep onara daha cazip geliyor "biz nasıl onları geçe bilirizki,biz onlar kadar akıllı değiliz" mantığına getiriyorlar işi.malesef bu bizde de var.Bunları aşamlıyız işte o zaman tüm sorunlar çözülür.

Avrupada papazlık saltanatı vardı ya islamda. Neye karşı olacak? Zaten İbn Rüşt gibi filozoflar Avrupaya akıl verdiler ve bununla yenilikçi hareketler başlatılar. Hollanda'da HERMAN, ibn rüşt için yakıldı.

İslam dünyasındaki on asırdır aynı söylem tekrarlanıyor ve dünyadaki gelişmeler gözlenmiyor. Bu söylem duyguları körüklüyor, ancak akıllara hitap etmiyor. Bu dini söylem çoğu zaman hurafelerin yayılmasını sağlıyor ve muhalefet edenler hakkında kolayca dinden çıkma hükmü veriyor. Sorun ‘kapalı çitin’ esiri haline gelinmesi. İslam dünyasında özgür düşünceye, akılcı mantığa ve eleştiriye yer olduğu gün, gerileme dönemi sona erecek ve Rönesans çağı başlayacaktır.

İslam dünyasında rönasans bence hiç bir zaman olmayacaktır. Öncelikle 'islam dünyası' tanımlaması saçmadır.(Dünyayı islamlaştırma mantığı yatar altında) İslam bir dünya görüşü ve buna uygun bir yaşam biçimidir ki islami düşünce diye tabir edilmelidir. Özgür düşünce, akılcı mantık ve eleştiri ise bu düşünce felsefesi ve yaşam biçimine zıttır. Aksi takdirde bunları ön plana çıkaran islam toplumlarında, avrupada yaşanan süreç olacak ve din siyasetten arınarak sadece manevi bir ibadet ve inanış olarak varlığını sürdürecektir.

Chimera güzel bir bakış açısı getirmiş. " 'islam dünyası' tanımlaması saçmadır.(Dünyayı islamlaştırma mantığı yatar altında) " Hoş bir eleştiri olmuş.
3.Dünya ülkelerine dahil ettiğimiz İslam ülkeleri bir zamanın en gelişmiş bilim ve kültür merkeziyken ne oldu da bu kadar geri kaldı? Buna sömürgecilik diyebiliriz. Batı hem toprakları sömürdü hem insanları. Dinin yozlaştırılması için yeterince alt yapıyı yarattı zaten. İslamiyete inanan kişiler her ne kadar dinin "Kul ile Allah arasında" olması gerektiğini yazsalarda(okusalarda) bir türlü bunu dilden gönüle indiremedi. Hep 3.kişileri araya soktu.(Fethullah Gülen gibi.) Hal böyleyken din üzerinden pirim yapmak ve sömürmek an meselesi oldu. 1450'de kururulan matbaanın 1727'de gelmesi de dinin ne kadar sömürüldüğünün göstergesidir. (Bunda hattatların payı olsa da din bunda etkinse vardır bağnazlık.)
İslam ülkelerinin rönesansı yaşaması için önce bağnazlıktan kurtulması gerekir. Olayları ve olguları diyalektik açıdan ele alması gerekir. İbadet ve inanış kişinin özelidir, üçüncü kişileri ilgilendirmez. Kimse kimsenin sevabından dolayı cennete girmez.

Yanlış anlaşılmasın ukalalık değil bu. Uzun uzun yazılara ne hacet ki? Biz buna yine de rönesans demesek, "hidayet-i tamme". Ah o Hz Mehti'nin işi. Bizim işimiz beklemek.

wesaire.wesaire Nickli Üyeden Alıntı

Yanlış anlaşılmasın ukalalık değil bu. Uzun uzun yazılara ne hacet ki? Biz buna yine de rönesans demesek, "hidayet-i tamme". Ah o Hz Mehti'nin işi. Bizim işimiz beklemek.

Sevgili Fides,diyalektik bakış açısı bu dünya görüşüne tamamen zıttır.Arkadaşımızın yukarıda belirttiği gibi
'uzun uzun yazılara ne hacetki' mantığı hakim iken kimle ne tartışılabilirki?Arkadaşımızın yukarıdaki mantığını dahada açıklayıcı
bir yazı okumuştum.

Nakşibendi tarikatının Halidiye kolunun Ahmed Haznevi' hazretlerinin yetiştirdiği ve Menzil'e yerleşen Seyyid Abdülhakim El-Huseyni hazretleri bir sohbetinde bakın ne söylüyor (Kendisine Gavs denirdi)

Bir kimse Gavs'w (K.S.A) sormuş : "Kurban, bu kadar cezbe ehli, muhabbet ehli, vird ehli vardı şimdi ise hepsi gevşemişler, atâlet içindedirler. Bu nasıl oluyor?"
Gavs cevaben şöyle buyurmuş :
"Evet artık hidayet kalmamış da ondan. Bizimki de bu zamanda Vallahi bir idaredir. Aldatmaca gibi bir şey. Çünkü hidayeti tâmme şimdi Hazret-i Mehdî'nin elindedir. Hidayeti tâmmeyi ancak o yapacak. Biz şimdi idare ediyoruz. Çoluk, çocuk nasıl aldatılır, eğlendirirse, bizde öyle yapıyoruz. Artık iş Mehdî'ye kalmış. Onun zamanında hidayeti tâmme olabilir. Bu zamanın insanlarında ilerleme olmuyor. Gün be gün, saat, dakika be dakika geriye gidiliyor. İlerleme, terakki hiç yoktur. Devamlı yönleri gerileme ve atalet üzerindedir.

hic bir sey imkansız degildir. dolayısıyla islamiyette bi devrim mumkundur. bu sadece ve sadece insanları bagnazlıktan kurtarıp okumalarını ve dusunmelerini saglamaktan gecer. tabiki bu cok kolay bi is degildir. bakınız muslumanlar arasında o kadar buyuk hurafeler var ki... bu hurafelerin en baslıcası da sudur: ''Kuran, abdest almadan okunmaz ve evde yuksek bi yere konur'' bu baslı basına muslumanların Kuranın gerceklerini ve insanlara ne ogut verdigini gormemizin istenmediginin gostergesidir. Kuran yuksek yerlerde kalarak goz onunde olmayacak. Verdiği ogutlerle aklı ve ilimi gostermesiyle kabul ediyorum kutsal kitap fakat yapılması gereken bu degildir.

eger simdiden baslanırsa yapılacak devrimi biz goremicez belki torunlarımızda goremicek. uzun zamanlı çalışmadır ama mumkundur

Her yeni rejim gucunu pekistirene kadar hosgorulu,devrimci, acik goruslu, ilericidir. Islam rejiminde de boyle olmustur.. Baslardaki hos gorululuk, vs.. Yayilma sirasinda karsisindaki her gucle mucadele edemeyecegi icin yeni dogan rejimlerin boyle olmasi da normaldir bir bakima.. Gucunu pekistirdikten sonra ise yavas yavas sira bu, yayilma sirasinda hos gorulu oldugu,hos gorulu olmak zorunda oldugu kesimi yok ederek mutlak guc olur, egemenlik kurarlar..

Bu noktadan sonra ise yeni guc sahipleri guclerini kaybetmemek icin tum diger gorustekileri yok eder ve kendi mutlak egemenliklerini korumaya calismaya baslarlar..

Buyuk Iskender'le birlikte avrupada kurulmaya baslanan feodal rejim karsisina butun tuccarlari alamadigi icin onlarin aydinlarini Iskenderiye kentine yollamis ve yeni rejim gucunu iyice pekistirdikten sonra ise o kenti yok etmistir mesela..

Bu tarihsel bir gercekliktir.. Konuya islam acisindan bakacasak eger baslamadan once hatirlayalim ki, diger pek cok din gibi islam'da sadece ibadet etmekle sinirli kalmaz, yasamin her alanina el atar, kendi devlet duzenini kurmayi amaclar, vs.. Bunu hatirladiktan sonra,

Tarihsel gelisim icerisinde hristiyanliga ve dolayisi ile feodal gucler olan bu iktidar sahiplerine karsi cikacak bir sinif,kendi egemenlikleri kuracak kadar guclenmis bir burjuva sinifi ortaya cikmistir ve ayni sinifa dahil olan aydinlar kendi sistemlerini gelistirirken dogal olarak feodal guclerin kullandigi dine karsi yuzde yuz karsi cikmamislar, ilimli olmuslar ama feodallerin iktidar araci olarak kullanildigi sekline izin vermemislerdir.. Biz bu dinin feodallerin egemenliginden cikmasina reform diyoruz.. Ama burjuva gucunu kesin olarak kanitladiginda feodallerin guc araci olarak kullandiklari hristiyanligi ortadan kaldirmaya kalkmak (dini; devlet ve parali kesim [= iktidar] onemsemese,ne kadar etkili olabilir bir toplum yasantisinda?neyse bu ayri bir konu.), dini onemsiz kilmak yerine kendi lehlerinde kullanmaya baslamislardir.. (ki, bu da baska bir konudur cunku hristiyanlik bu burjuva kullanimi icerisinde yeniden guc kazansa bile eski gucune bir daha ulasamamistir cunku burjuva sisteminin farkli kontrol mekanizmalari da vardir,sadece dine muhtac degildir iktidarini saglamlastirabilmek icin. )

Bu bilgilerden sonra benim yorumum, Islam dunyasinda boyle bir devrimin olabilmesi icin iktidara goz koymus olan baska guclerin ortaya cikmasi gerekmektedir. Musluman bir iktidara sahip olan Turkiye cumhuriyeti devletinde bu tarihsel akis hizlica ileriye sarilmaya calisildi ve sonuc olarak diger arap ulkelerinden biraz daha ilimli bir islam yasanmakta. ( Bu konu da asiri derecede tartismaya acik ama bu konuda sadece yapilana bakmaya calisacagim ve bununla cumhuriyetin kuruldugu donemi kast ediyorum,simdiki donemi degil. kalani,belki farkli bir konuda tartisilabilir) Genel anlamda islam da da buyuk reformlar, buyuk hos gorululuklerin yeniden olabilmesi icin butun islam devletlerinde iktidara goz koyan yeni siniflarin ortaya cikmasi gerek. Bugunun sartlarinda boyle bir sinif gorunmuyor. Ama bazi arkadaslarin dedigi gibi, ''bugun devrim icin calismaya baslasak belki torunlarimizin torunlari gorur'' seklinde de islemiyor,cunku ilk olarak dinde reform (devrim vs ne isim verirseniz..) oyle hadi oturup su dini biraz cagdaslastiralim,nasil cagdastirabiliriz arastiralim ve yavas yavas uygulamaya koyalim diyerek yapilmaz. Ikinci olarak ise, gunumuz dunyasinda siniflarin olusmasi,guc elde etmeleri, iktidara ortak olmalari, iktidari tamamen elegecirmeleri surecleri cok daha hizli ilerlemektedir hepimizin bildigi pek cok sebepten dolayi..

her ne kadar gunumuzde bircok sey gibi iktidar degisimleri de cok hızlı olsa da, olayın iktidarın degişmesiyle ilgili oldugunu dusunmuyorum. Devrim, muslumanların içine işlemedikce iktidarın bi onemi bulunmamaktadır. biliyoruz ki Fransız devrimi de uzun ve ateşli gecmiştir ama sonunda toplum iliklerine kadar çağdaşlaşmayı seçtiği için artık rejim tartısmaları, modernleşme vb. tartışılmamaktadır. Dolayısıyla, nası zamanla muslumanlık hurafelere boğulduysa yine zamanla tekrar davet ettiği gibi aklın yolunu bulabilir.