Franz Joseph Haydn (31 Mart 1732 – 31 Mayıs 1809), klasik dönemin en ünlü bestecilerindendir ve “Senfoninin babası” olarak bilinir. Hayatının büyük bir kısmını Avusturya’da geçirmiş olan Haydn, kariyerinin büyük bir bölümünde Esterhazy ailesinin sarayında müzisyen olarak çalışmıştır. Haydn, diğer bestecilerden ve müzik trendlerinden uzak kalmış ve onun deyimiyle “orijinal olmaya zorlanmış"tır.

Joseph Haydn, Macaristan sınırı yakınlarında yer alan Rohrau isimli Avusturya köyünde, 1732 yılında dünyaya gelmiştir. Ailesinin müzik eğitimi olmamasına rağmen, babasının bir halk müzisyeni olduğu bilinir ve Haydn “arp” çalmayı ondan öğrenmiştir. Haydn’ın ailesi, onun yeteneğini erken yaşlarda fark etmiş ve Rohrau köyünde ciddi bir müzik eğitimi alamayacağı için, Johann Matthias Franck’in teklifini kabul etmişler. Haydn, Franck’e çırak olarak verilmiş ve müzik eğitimi için ondan büyük destek görmüştür. Ailesi bu kararı verdiği zaman Haydn 6 yaşındaymış ve bir daha ailesiyle yaşamamak üzere köyünü terk ederek Hainburg’a tanışmış.

Haydn için, Franck’ın evinde yaşam hiç de kolay değildi; orada aç kaldığı zamanlar bile oluyordu. Fakat müzik eğitimine burada başlamıştı ve kısa süre sonra klavsen ve keman çalmayı öğrendi. Hainburg halkı, Haydn’ın kilisedeki koro performansından etkileniyordu. Ayrıca St. Stephen katedralinin müzik direktörü Georg von Reutter de Haydn’ın sesinden etkilenenler arasındaydı. Reutter daha sonra Haydn’ı korosuna aldı ve Haydn böylece Viyana’ya taşınmış oldu; burada 9 yıl korist olarak çalıştı.

1749’da Haydn fiziksel olarak olgunlaştığında, koro parçalarını söyleyemeyeceği anlaşıldı. Ucuz bir bahaneyle, işinden kovulmuştu. Gidecek bir yeri yoktu, sokaklarda kalmıştı. Arkadaşı Johann Michael Spangler, onu evine aldı, kalabalık ailesi ile yaşadığı odada, onunla birkaç ay geçirdi. Haydn hemen, bağımsız bir müzisyen olarak çalışmalarına başladı. Bu zamanlarda birçok farklı işte çalıştı: müzik öğretmenliği yaptı, sokaklarda şarkı söyledi, İtalyan besteci Nicola Porpora’nın yanında çalıştı… Porpora’nın yanında, besteciliğin temellerini öğrendi.

Haydn, koroda çalışırken teorik müzik ve beste ile ilgili eğitim görmemişti ve bunun ciddi bir boşluk olduğunu biliyordu. Bu boşluğu doldurmak için, Johann Joseph Fux ve Carl Philipp Emanuel Bach’ın eserleri üzerinde çalıştı.

Her geçen gün müzik konusunda iyileşen Haydn’ın yeteneği, artık fark edilmeye başlandı. “Der krumme Teufel” (Aksak Şeytan) adlı operayı besteledi. Bu opera, Johann Joseph Felix Kurz isimli komedi sanatçısı için yazılmıştı, sanatçının sahne ismi "Bernardon"du.

Şöhreti artan Haydn, aristokratlardan destek alabilecek duruma gelmişti ki, bu onun zamanı için bir bestecinin kariyerinde önemli bir şeydi.

Haydn Morzin’in yanında müzik direktörü olarak çalışmaya başladı. Kont’un küçük orkestrasının başına geçti ve ilk senfonilerini bu topluluk için yazdı.

1760 yılında, evlendi. Maria Anna Aloysia Apollonia Keller adındaki eşi, eskiden aşık olduğu Therese’nin kardeşiydi. Haydn ve eşi, evlilik yaşantıları boyunca mutsuz oldular. Yasalara göre ayrılmaları mümkün değildi ve ikisinin de başka sevgilileri vardı. Hiç çocukları olmadı.

Kont Morzin’in finansal problemleri nedeniyle, müziğe desteği son buldu. Fakat Haydn 1761’de buna benzer bir iş daha buldu: Esterhazy ailesinin yanında müzik direktörü olarak çalışmaya başladı. Bu aile Avusturya İmparatorluğunun en önemli ve saygın ailelerindendi.

Haydn, Esterházy’de çalıştığı müddetçe özel bir üniforma giydi ve ailenin ikamet ettiği birçok yere onlarla beraber gitti. Burada çok fazla sorumluluğu vardı. Beste yapmak, orkestrayı yönetmek, patronları için ve onlarla beraber oda müziği çalmak ve opera eserlerini düzenlemek gibi… Ne kadar yoğun olursa olsun bu iş Haydn için büyük bir fırsattı.

Haydn neredeyse 30 yıl bu sarayda çalıştı, onlarca beste yaptı ve müzik stilini geliştirdi. Dış dünyadaki popülerliği de arttı. Daha sonra, kendi patronu için yazdıklarının yanında, diğer önemli kişiler için de eserler yazdı. Bu dönemde birçok önemli eserini oluşturdu: Paris Senfonileri (1785–1786) ve İsa’nın Son 7 Sözü (Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuz) (1786) gibi…

Haydn, zamanının çoğunu Esterháza Sarayı’nda geçirdiği için, yalnız ve arkadaşlarından soyutlanmış bir şekilde yaşıyordu. Viyana saraya oldukça uzak kalıyordu. Fakat o yine de zaman buldukça Viyana’ya gidip arkadaşlarını ziyaret etmeye çalışıyordu. Yakın arkadaşlarından biri olan Wolfgang Amadeus Mozart da Viyana’da yaşıyordu. Mozart ve Haydn, 1784 yılında tanışmışlardı. İki besteci arada sırada beraber yaylı kuartetler çalıyorlardı. Haydn, Mozart’ın eserlerinden etkileniyordu ve bunu diğer arkadaşlarıyla çekinmeden paylaşıyordu.

Haydn, Londra’ya yaptığı gezilerde, en ünlü eserlerinden bazılarını besteledi: Sürpriz Senfonisi (No. 94), Askeri Senfoni (No. 100) ve Londra Senfonisi (No. 104) gibi… Tüm başarılarına rağmen, bu dönemde yazdığı Orfeo ed Euridice (L'Anima del Filosofo) operasını performansı, entrikalarla engellenmişti.

Haydn belli bir süre, Ludwig van Beethoven’ın öğretmenliğini yapmıştı. Beethoven, Haydn’ın bir öğretmen olarak yetersiz olduğunu düşünüyor ve başkalarından da destek alıyordu; iki müzisyen arasındaki ilişki bazen gerginleşiyordu.

Haydn, 1795 yılında Viyana’ya döndü, Mariahilf’in dışında büyük bir eve taşındı ve korolar dini müzikler ve orkestralar için besteler yapmaya başladı. Bunların arasında iki tane büyük oratoryo (Yaratılış ve Mevsimler Oratoryoları), Eszterházy için 6 ayin müziği yer almaktaydı. Ayrıca enstrümantal besteleri de vardı: Trompet konçertosu, 6 yaylı kuartet (Beşinci Kuartet, İmparator Kuarteti ve Güneşin Doğuşu Kuarteti)

1802 yılında, Haydn hastalığı yüzünden artık beste yapamamaya başladı. Bu onun için gerçekten de çok zor bir durumdu, çünkü besteleyeceği o kadar çok yeni müzik planı vardı ki. Haydn’a, hizmetçileri bakıyordu ve birçok ziyaretçisi onu görmeye geliyordu. Fakat bu yıllar onun için gerçekten de hiç kolay olmadı. Hastalığı süresince, kendini avutmak için piyanosunun başına geçip “Gott erhalte Franz den Kaiser (Tanrı İmparator Francis’i korusun)” eserini çalıyordu. 1809 yılının mayıs ayında, hayata gözlerini yumdu.
Başlıca Senfonileri
No.6 Sabah (Le Matin)
No.7 Öğlen (Le Midi)
No.8 Akşam (Le Soir)-1761
No.22 The Philosopher (Filozof)-1764
No.45 Farewell (Veda)-1772
No.49 La Passione (Tutku)-1786
No.59 Feuer-1778
No.73 La Chasse (Av)-1781
No.92 Oxford-1789
No.94 Surprise (Sürpriz) -1791
No.100 Military, Clock (Askeri) -1794
No.104 Londra-1795

Oratoryoları
Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuz (İsa’nın Son 7 Sözü) – (İsa’nın Son 7 Sözü) 1796
Die Schöpfung (Yaratılış) - Yaratılış 1798
Die Jahreszeiten (Mevsimler) - 1980

Operaları
La Canterina (Diva)-1766
Il Mondo della Luna (Aydaki Dünya) -1777
L'isola disabitata (Issız Ada) -1779
La fedelta premiata (Sadakat Borcu)-1780
Armida-1783