Konu: Platon Bir Gün...

Şakacı Filozoflardan Matrak Felsefe Dersleri

Harvard’lı iki felsefe profesörü, felsefeyi fildişi kulelerinden indirip herkesle buluşturmaya karar vermişler. Üstelik bunu mizah yoluyla yapmayı düşünmüşler. Ortaya 20 dile çevrilmiş, Amerika, İngiltere ve Fransa’da çoksatar listelerine girmiş ele avuca sığmaz, çok matrak ve zengin içerikli bir kitap çıkmış: “Platon Bir Gün Kolunda Bir Ornitorenkle Bara Girer…”

Resimlerinden de anlaşılacağı üzere alışık olduğumuz profesörlere pek benzemeyen filozoflarımız fıkra ve esprilerin kuruluşu ve etkisiyle felsefi kavramların kuruluşu ve etkisinin aynı malzemelere dayandığını farkederler: “Felsefe de tıpkı mizah gibi aklımızı gıdıklamaz mı? Bu yüzden ikisi de aynı itkiyle hareket ederler: olayları algılama tarzımızda karışıklık yaratarak bizi şaşırtırlar, dünyalarımızı alt üst eder, hayatın saklı çoğunlukla huzur kaçırtıcı gerçeklerini bulup çıkartırlar. Filozofun içgörü dediği şeyle fıkracının “zınk” diye oturttuğu espri aynıdır aslında.”

Bu şahane buluşun sahibi profesörlerimiz kitaplarında, Metafizik, Mantık, Etik, Epistemoloji, Din Felsefesi, Görelilik, Varoluşçuluk, Dil Felsefesi, Toplum ve Siyaset Felsefesi ve Metafelsefe konu başlıklarıyla, filozofları ve kavramları büyük ustalar gibi kendi yarattıkları karakterler olan Bilge Tasso ve Dimitri arasındaki olağanüstü eğlenceli diyaloglarla anlatıyorlar. Bütün konuları ve kavramları çoğu zaman sizi “kopartan” fıkralara bağlıyorlar.

Eğer felsefe sizin için korkutucu görünüyor fakat büyük sorular kafanızı sürekli kurcalıyorsa bu kitap tam size göre diyebiliriz. Kitabı okumaya başladığınızda kendinizi olağanüstü eğlenceli bir felsefe dersinin içinde bulacaksınız. Felsefi kavramların esprilerle nasıl aydınlatılabileceğini, mizahında aslında büyüleyici bir felsefi içerik barındırdığını göreceksiniz.

Bu senenin kulaktan kulağa dolaşacak kitaplarından birisi bu olacak muhtemelen. İyi de olur vesselam! Çünkü hem kitap okuma hem de felsefi düşünce alışkanlıklarının zayıf olduğu bir ülke için kitap okumayı ve felsefeyi herkese sevdirecek nefis bir kitap. Çok güleceksiniz, çok şey öğreneceksiniz ve çok seveceksiniz…

Bu kadar şey söyledikten sonra bitirmeden kitabın tarzını anlatacak ufak bir “felsefespri”yi burada paylaşalım. Kitabın Mantık bölümünde “Tümevarımlı Mantık”ı kendine has üsluplarıyla ve Sherlock Holmes’dan örneklerle anlatan filozoflarımız konuyu şu fıkrayla bağlarlar:

Holmes, Watson’la birlikte kamp yapmaktadır. Gecenin geç bir saatinde Holmes uyanır ve Dr. Watson’ı dürter. “Watson,” der, “göğe bak ve bana ne gördüğünü söyle.”
“Milyonlarca yıldız görüyorum, Holmes,” der Watson.
“Peki, bundan ne sonuca varıyorsun, Watson?”
Watson biraz düşünür, sonunda, “Şey,” der, “astronomik açıdan milyonlarca galaksi ve muhtemelen milyarlarca gezegen bulunduğu sonucuna varıyorum. Astrolojik açıdan Satürn’ün Aslan burcuna girdiğini görüyorum. Zamansal açıdan saatin yaklaşık üçü çeyrek geçtiğini kestirebiliyorum. Meteorolojik açıdan yarının harika geçeceğini düşünüyorum. Teolojik açıdansa Tanrı’nın her şeye gücünün yettiğini ve bizim minnacık olduğumuzu çıkarabiliyorum. E, peki sen ne sonuca vardın, Holmes?”
“Birisi çadırımızı çalmış, dostum.”


Platon Bir Gün Kolunda Bir Ornitorenkle Bara Girer…
Felsefeyi Mizah Yoluyla Anlamak
Thomas Cathcart & Daniel Klein
Aylak Kitap, Nisan 2010

sondaki fıkra koparıyor hakketen.............................