Konu: OSYM'e Baskanligi'na

Kurumunuzun sınav sonuçlarını değerlendirmeye almadan önce gerekçeleri aşağıda belirtilen üç sorunun iptaline ilişkin istemimizi değerlendirmenizi talep ediyoruz.


35. Soruda iki seçeneğin de doğru cevap olabileceği görülmüştür.
Thomas Kuhn’un paradigma anlayışını konu edinen bu soruda, ÖSYM tarafından doğru seçenek olarak bildirilen “B) Olguları kurama uydurmaya çalışma” seçeneğinin yanında “D) Nesnel bakıştan yoksun olma” seçeneği de doğru olarak kabul edilebilir.

Thomas Kuhn bilimin düz bir çizgide doğrusal gelişme içinde olduğuna dair klasik bilim anlayışını eleştirir ve bilim insanlarının bilimsel faaliyetlerde nesnel bakış açısını kaybettiği etkilerin ve süreçlerin analizini yapar. Kuhn’a göre, paragrafta da ifade edildiği gibi özellikle egemen olan paradigmanın açıklayamadığı soru ve olgular karşısında “paradigma taraftarlığı” yapan bilim insanını “bu durumu görmezden gelmeye” veya “olguları kuramla açıklamada ısrarlı olmaya” iter. Buradan yola çıkarak, paradigma tarafgirliğinin bir sonucu olarak nesnel bakış açısının kaybolmasının, bilimdeki paradigma değişimini güçleştiren en genel/temel etmen olduğu sonucuna ulaşabiliriz. Paradigma taraftarlarının nesnel bakış açısının kaybolması ise onların, olguları görmezden gelmesine ya da olguları kurama uydurma davranışına yol açmaktadır.

Soru kökünde paradigma değişimini güçleştiren tek bir etmen sorulmaktadır. Doğru seçenek olarak belirtilen “olguları kurama uydurmaya çalışma” davranışı, paragrafta dile getirilen bilim insanı davranışlarında yalnızca bir tanesidir. Paragrafta “Bu durumu görmezden gelme” davranışı da belirtilmiştir. Artırılabilir pek çok davranışın arkasında genel bir etmenin seçeneklerde yer alması daha uygun olurdu. Bu durumda, B seçeneğinin kaldırılması ve daha uygun bir ifadeye dönüştürülmesiyle D seçeneği bu olanağı sağlayabilirdi.

Bu soru karşısında bilim felsefesi ünitesinde farklı bilim anlayışlarını ve özel olarak Kuhn’un bilim anlayışını kavramış öğrencilerin D seçeneğini de kullanabilecekleri ya da iki seçenek arasında kararsız kalıp yanlış yaparak puan kaybetmek kaygısıyla bu soruyu boş bırakabilecekleri dikkate alınmalıdır.

38. Sorunun paragrafında üç farklı toplumda yaşanan savaş, yıkım ve mutsuzluk karşısında bunların yok edileceği toplum düzenlemelerine yönelik eserler konu edinilmekte ve bunlar ütopya olarak adlandırılmaktadır. Soru kökünde ise paragraftan yola çıkarak ütopyalarla ilgili sonuç çıkarılması istenmektedir. Doğru cevap olarak “gereksinimler farklı olduğundan ütopyalar da farklıdır” seçeneği gösterilmiştir. Paragraftan gereksinimlerin farklı olduğuna ilişkin sonuç çıkarmak mümkün görünmemektedir. Aksine benzer koşullara ve gereksinimlere sahip toplumsal durumlar söz konusu edilmektedir. Ayrıca ütopya olarak adlandırılan üç eserden, Platon’un “Devlet” eserinin ütopya olup olmadığı tartışmalı da olsa, lise müfredat programında ütopya olarak belirtildiği için bu eser bir kenara konulduğunda diğer eserlerin ütopya olmadığını söyleyebiliriz. Bunların dışında, paragrafta Aziz Augustinus’un “Tanrı Devleti” eserinin “bu dünya yerine öbür dünyada bir ütopya” olduğunda söz edilmektedir. Bu bir bilgi hatasıdır. “Öbür dünyada bir ütopya” kavramının ne anlama geldiğinin belirsizliği bir yana, eser bu dünyaya ilişkindir.

39. Sorunun bir felsefe sorusu olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Bir Türkçe anlama sorusu olarak da kabul edilemez. Paragraf bir sanatçı olan Michelangelo’yu konu edinmektedir. Soru kökü paragrafa göre sanatçının işlevini sormaktadır. Paragraf, soru kökü ve seçenekler arasında kurulabilir sağlam bağlar yoktur. Bir bütün olarak felsefe sorusu olmaktan uzaktır. Ayrıca sanatçının işlevinin "malzemeyle sınırlı sanat etkinliğinde bulunması" olarak belirlenmesi görülmüş, duyulmuş bir şey değildir dolayısıyla böyle bir sonuca ulaşmak olanaksızdır. Bu sorunun tartışılabilecek tutar bir tarafı yoktur.

Yukarıda ifade edilen nedenlerden dolayı bu sorular iptal edilmeli ve öğrencilerden özür dilenmelidir.

Çelişkiden öte sorunun cevabı ile bağdaşmayan seçeneklerin bölümünde hayli zorlanmamın nedeninin soruların yanlış olma ihtimali gelmemekle birlikte üzerinde durmuş değilim : umarım dikkate alınır (Felsefe sorularının zor olduğunuda söyleyebilirim,zorluk bir ihtimalle soru ile uyuşmayan cevapların birbirine benziyor oluşunda kaynaklanıyor )