Konu: Gerçek ve doğru

glsezinrs Nickli Üyeden Alıntı

Gerçeklik, bizim zihnimizden bağımsız olarak var olan somut, ölçülebilir varlık alanıdır.Gerçekliği sadece "o anlık" algı/düzey ve bakış açımızla kavrayabiliriz.Yani kavrayışımız sınırlıdır.Doğruluk/yanlışlık ise, bu alana ilişkin çıkarımlarımızı ifade eden bilgisel/epistemolojik alan için geçerlidir.Gerçek, D/Y olamaz.Ona dair gözlem/algı/bilgilerimiz D/Y olabilir.Yani gerçekliğe ilişkin bilgimiz değişebilir.Bu değişim, bilgi/algının artması ve gerçekliğin bilmediğimiz, eksik/yanlış bildiğimiz yönlerinin keşfedilmesiyle ortaya çıkar.Gerçekliğin değişimi ise, bizim bilgimizden/algımızdan bağımsızdır.Varlık olmadan bilgi olmaz.Episteme(bilgi), ontos (varlık) üzerinden biçimlenir.

Guzel. Peki gerceklik (truth) ile olgu (fact) farki nedir? Gercegin ne oldugunu, neyin gercek oldugunu, gercek varligin ne oldugunu yani, bunlarin gercekligini kim/ne belirler? Ontolojik gerceklikte kesinlik/mutlaklik var midir?, varsa bu kesinlik/mutlaklik kime/neye dayanir?

Gerceklik sabit midir/degiskenmidir? neye/kime gore?

Bir seyin dogrulugunu belirleyen kimdir/nedir? ve nasil belirler?

Yanlis neyin yanlisidir?, kime/neye gore?

Dogrulugun tabani nedir?, dogruluk tek, kesin, mutlak midir?

Yanlislanabilirlik, nerede gecerlidir?, gerceklik, olgu, dogruluk yanlislanabilir mi?

Simdilik bu sorular uzerine yazisalim. Boylece gercek, gerceklik (gercegin ne oldugu ve kime/neye goresi, gercek varligin ne oldugu kime/neye goresi) , olgu, dogruluk, dogrulama v.s. farki da ortaya cikar.

evrensel-insan Nickli Üyeden Alıntı

Guzel. Peki gerceklik (truth) ile olgu (fact) farki nedir? Gercegin ne oldugunu, neyin gercek oldugunu, gercek varligin ne oldugunu yani, bunlarin gercekligini kim/ne belirler? Ontolojik gerceklikte kesinlik/mutlaklik var midir?, varsa bu kesinlik/mutlaklik kime/neye dayanir?

Gerceklik sabit midir/degiskenmidir? neye/kime gore?

Bir seyin dogrulugunu belirleyen kimdir/nedir? ve nasil belirler?

Yanlis neyin yanlisidir?, kime/neye gore?

Dogrulugun tabani nedir?, dogruluk tek, kesin, mutlak midir?

Yanlislanabilirlik, nerede gecerlidir?, gerceklik, olgu, dogruluk yanlislanabilir mi?

Simdilik bu sorular uzerine yazisalim. Boylece gercek, gerceklik (gercegin ne oldugu ve kime/neye goresi, gercek varligin ne oldugu kime/neye goresi) , olgu, dogruluk, dogrulama v.s. farki da ortaya cikar.

Gerçek mutlak da olabilir, değişken de..Her ikisi de insandan ve onun algısından bağımsızdır.
Doğruluk, somut gerçeklikte ölçü ve deneye, olgusal gerçeklikte (savaş, göç, devrim..) toplumsal algıya göre değişir..Bunu belirleyen insandır.
Yanlış, yargıda bulunanın yanlışıdır.Yanlış olduğunu gösterebilene göre.
Doğruluğun tabanı 5 duyudur.Doğruluk mutlak olamaz.Doğru mutlak olabilir belki..D/Y çıkarımları insan üretimi olduğundan mutlak konusunda birşey diyemem.
Gerçeklik yanlışlamaz.Gerçekliğe ait bilgimiz yanlışlanabilir.Olgu=gerçeklik dersek, aynısı onun için de geçerli.Doğru elbette yanlışlanabilir.Bu, onun yeni bir doğruyla yer değiştirmesi anlamındadır.Paradigma değişmiştir yani.Yanlışlanabilirlik, tümevarımın kullanıldığı her alanda mümkündür.

glsezinrs Nickli Üyeden Alıntı

Gerçek mutlak da olabilir, değişken de..Her ikisi de insandan ve onun algısından bağımsızdır.
Doğruluk, somut gerçeklikte ölçü ve deneye, olgusal gerçeklikte (savaş, göç, devrim..) toplumsal algıya göre değişir..Bunu belirleyen insandır.
Yanlış, yargıda bulunanın yanlışıdır.Yanlış olduğunu gösterebilene göre.
Doğruluğun tabanı 5 duyudur.Doğruluk mutlak olamaz.Doğru mutlak olabilir belki..D/Y çıkarımları insan üretimi olduğundan mutlak konusunda birşey diyemem.
Gerçeklik yanlışlamaz.Gerçekliğe ait bilgimiz yanlışlanabilir.Olgu=gerçeklik dersek, aynısı onun için de geçerli.Doğru elbette yanlışlanabilir.Bu, onun yeni bir doğruyla yer değiştirmesi anlamındadır.Paradigma değişmiştir yani.Yanlışlanabilirlik, tümevarımın kullanıldığı her alanda mümkündür.

Guzel, goruslerin icin tesekkurler. Benim gozlemledigim yapilandirmaci bilgi, Gercekligin insanoglundan bagimsiz oldugunu ama sadece insdanoglu anlam, icerik ve tanimiyla ortaya koyulacagini soyler. Iste bu temelde de gerceklik yapilandirmacidir.

Ben dogrulugu ise somut degil, soyut degerlerde kullaniyorum. Cunku somut olan zaten olgudur ve gozlem verir. Bu temelde dogrular sadece dogrulayan icindir ve degisken/gorecelidir. Ayrica yanlislanamazda cunku bilimsel ve bilissel degildir, gozlem ise aklin degerlendrdigi iceriktedir.

Mesela gozlem veren bir demokrasinin demokratikligi bir fasist algiya gore baskadir, bir sosyalist algiya gore baskadir; ama; her ikisi de kendince demokrasi kavramini degerlendirir. Iste bu temelde tum soyut degerler kisisine, ideolojisine, duzeye ve algiya gore degiskendir ve gorecelidir.

glsezinrs Nickli Üyeden Alıntı

Gerçek mutlak da olabilir, değişken de..Her ikisi de insandan ve onun algısından bağımsızdır.
Doğruluk, somut gerçeklikte ölçü ve deneye, olgusal gerçeklikte (savaş, göç, devrim..) toplumsal algıya göre değişir..Bunu belirleyen insandır.
Yanlış, yargıda bulunanın yanlışıdır.Yanlış olduğunu gösterebilene göre.
Doğruluğun tabanı 5 duyudur.Doğruluk mutlak olamaz.Doğru mutlak olabilir belki..D/Y çıkarımları insan üretimi olduğundan mutlak konusunda birşey diyemem.
Gerçeklik yanlışlamaz.Gerçekliğe ait bilgimiz yanlışlanabilir.Olgu=gerçeklik dersek, aynısı onun için de geçerli.Doğru elbette yanlışlanabilir.Bu, onun yeni bir doğruyla yer değiştirmesi anlamındadır.Paradigma değişmiştir yani.Yanlışlanabilirlik, tümevarımın kullanıldığı her alanda mümkündür.

''doğru mutlak olabilir belki..'' diyorsunuz... doğrunun sınırlandırıldığı ölçüde mutlaklığa yaklaşabileceğini, ve yeterince sınırlandırılarak mutlaklaşabileceğini, düşünüyorum...örn. 'volga nehri i.s. ikinci bin yılda karadenize dökülmüştür'... bilgisi, konu edindiği gerçekliği, aslına uygun biçimde yansıttığı ve hep yansıtacağı için -bence- mutlaklaşmış bir doğrudur... kavramların anlamlarını koruma konusunda gösterilen titizliğe, yüksek değer biçiyorum...