Konu: Sanat, sanat için mi yoksa toplum için mi yapılmalıdır?

Sanat toplum içindir çünkü;sanatı ve sanatçıyı var eden besleyen ve sanatçının eserini oluşturmasında yararlandığı gözlem olgusunda toplumdan büyük oranda beslenir.

Popülizme kaymadan tabiki. Toplum arabesk seviyor diye ya da toplum sürrealist resim çalışmalarından operadan anlamıyor diye onların seviyesine inerek sanat oluşturulmamalıdır. Fakat sanatın içinde toplumi, toplumun sorunları, toplumun sevinçleri yer alabilir (nabza göre şerbet vermeden)

entelektüel kesim zaten sorunların farkında olan kesimdir. eğer aydın kesim sanatı sadece kendi anlayabileceği dilde yapıyorsa bu sanat olmaz bence,, olsa olsa kendini tatmin olur ki günümüzün modası da budur. bireysel ihtiyaçlarını karşılamak için yapılan doyuma ulaşma çabası bihaber olmayı şart kılar.
toplumun seviyesine inip de sanat yapma durumu diye bir şey söz konusu olamaz. sanatçının seviyesini toplumun seviyesi belirler zaten. eğer toplum sanatçıyı anlayamıyorsa ya da ondan haberdar olamıyorsa burada suçu topluma atamayız. halka yansıyamayan sanatçı ya da halkın isteklerini sanatlaştıramayan sanatçı becereksizdir anca gider soyut resim yapar
halkın genel olarak anlamadığı dilden yapılan sanat etkinliklerinin, belli kesimlerce sırf marjinallik adına takip edilmesi ve bu marjinalliğin de çıta oluşturması rezillikten başka bir şey değildir. bir kültür ya da bir halk anca bu şekilde yok edilebilir, dışlanabilir.

Enkaz, emin olabilirsiniz ki zaten sizin söylediğiniz kesim ister soyut olsun ister somut olsun hiçbir resimden anlamayacaktır.
Orneğin Picasso da sürrealist resimleri olan bir ressamdır. Ne yani halk anlayacakmı anlamayacakmı diye yapmasamıydı

Hepsinden farklı bir haz alacağıma eminim. Fakat bu soyut resim yapıyor, bunun şiirlerini anlamıyoruz, neden halkın gözüne hitap edip halkın kulağına seslenmiyor anlayışına karşıyım. Murathan Mungan ' ın kitabında geçen şöyle bir cümle vardı: '' Halk hiçbir zaman Bach dinlemeyecek fakat eninde sonunda bize orhan gencebay' ı sevdirecek''

çay üreticisine göre halk çay üretmeyen herkestir, ya da tarımla uğraşana göre halk tarımla uğraşmayan herkestir ve aynı mantıkta sanatla uğraşana göre halk sanatla uğraşmayan herkestir ya da kimya ile uğraşan göre halk kimya ile uğraşmayan herkestir, ya da hitab ettiği kesim diğerleridir ve bu diğerleri de halk oluverir,,,
halk çaydan anlıyorsa eğer üreticiyi bir şekilde yönetir ve bir şekilde gene halkın istediği olur. halkın istekleri beterleşirse üretici çayın kalitesini düşürür. mesela genetiğini değştirir, zararlı kimyasal ilaçlar kullanır... üretici çayı sırf kendi için üretse dahi,, çayın kalitesi gene de üreticinin kalitesine yüksek derecede bağlıdır.
gelelim picassoya,
picasso her ne kadar devrim niteliğinde bir sıçramaya neden olmuşsa da sanatta, yaptığı gene de klasik batı sanatının bir devamıdır ve bir çeşit gelişim ya da dönüşümdür. eserlerine bakarsanız bu çok ciddi bir şekilde göze çarpar. farklı bir soyutlama, farklı bir anlatım, kendi sanatına-sanat tarihine eleştirel bakışlar... yani picassonun yaptığı toplumdan kopmak değildi... resimin bu denli gelişmiş olduğu bir toplumda zaten halkın sanattan kopma gibi bir durumu olamaz...
anlatmak istediğim batı, picasso nun dilinden bir şekilde anlayacaktı ve anlamıştır sonucunda...
(ayrıca soyut resim tanımını soyut sanat tanımı ile dalga geçmek için kullanmıştım.. (sanat zaten soyuttur)

Bana bir hikayeyi anımsattınız:

"Bir gün Bayburt`a senfoni orkestrası gelir. Tüm Bayburt halkı bu konseri izlemek için davetlidir. Konseri merak eden Bayburtlular salonu hınca hınç doldurur. KonserBayburtlu bir vatandaşa senfoni konserini nası lbulduğunu sorar. Bayburtlu cevap verir: (Bayburt Bayburt olalı böyle zulüm görmedi)"...


Bazıları bu hikayeyi şöyle de açıklar: Soru sorulan Bayburtlu, önce şöyle demiş. `Bayburt Bayburt olalı böyle zulüm görmedi`... Gazeteci, `peki beğenmediniz mi?` diye sormuş. `Beğendim, beğendim aslında da demiş. Bütün fa diyezleri fa naturel çaldılar`...

Opera halk için mi yapılıyor?Sanat için mi?Halka hitap etmeyen sanat, sanat değil midir?

Sanat eserlerini bulmaca gibi değerlendirirsek anşılıp anlaşılamadığına göre-benimsenip benimsenmediğine göre; özümsenip özümsenmediğine göre ve toplumu da işin içine kattığımızda toplum tarafından (toplumun büyük topluluğu tarafından) beğenilip beğenilmediğine göre-o zaman işin içinden çıkmak pek mümkün görünmüyor bana.Sanat eseri sanatçının elinden çıkıpta artık kendi başına bir ''varolan'' olduktan sonra o bir meta,bir aforizma belkide bir paradigmadır artık.Sanatçının ötesine geçmiştir.Belkide kendi başına bir felsefe sistemi kurmuş , kendi başına bir içtihad denebilecek düzlemler açmıştır insanların bellek ufuklarında.Sanatçının eseri insanları düşünmeye sevkedebildiği anlamda değerli olarak düşünülmeli populist veya postmodernist olsun etkileştiği insan topluluklarına ne verebildiği önemli tutulmalıdır.
Sanat felsefesinden beslenmeyen bir sanat olamaz.Sanat ötekileştirebildiği oranda özgün bir sanat olabilir.İnsanın kendi kendisiyle,toplumuyla,egosuyla ,yaşadığı ülkenin rejimiyle,siyasetiyle,hukukuyl a yüzleşmesini sağlamalıdır sanat.

Opera halk için mi yapılıyor?Sanat için mi?Halka hitap etmeyen sanat, sanat değil midir?
bu soruyu avrupa da sorsanız tabiki halk için yapılıyordur. topraklarımızda ise bu soruyu sormak anlamsızlaşır. opera bizde; batılılar, batılılaşmaya başlayanlar, ya da vakit geçirmek isteyenler için sunulmaktadır.
bayburt köylüsünün klasik müziği anlamamasını ya da ızdırap verici bulmasını; bayburt köylüsüne suşi yedirmeye çalışmak gibi görebiliriz. klasik batı müziği evrensel değildir.brahms dinlerken bir hoş olmam tabiki batılı ya da batılılaşmış olmamı şart kılmaz ancak bu su içmekten daha farklı olmuyor bünyem için,,,,
sanat halk için midir, tabi ki değildir, sanat sanat için midir, tabii ki değildir. temelinde sanatçı vardır. toplumun insanı kendi için var etmesi insanın toplum için varlığını devam ettirmesi anlamına gelir mi bilmem... ama burada önemli olan sanat eserinden ziyade sanatçıdır ve sanatçı beslendiği toprağa ister istemez bir şeyler bırakır.

halka ne verirsen, halk onu benimser, onu ister.