Konu: OLUS Sorununun Felsefedeki Onemi

OLUS nedir, OLUS deyince ne anliyoruz?
OLUS sorununun felsefedeki yeri nedir?
Niye bu kadar onemlidir?

felsefe olan-ı ve gizlenen-i aramaktadır. var-olmak kendini sorgulamaktır bir yönden. oluş denilen yaratılmış mıdır yoksa kendinden var-olan mıdır; belirlenen midir, belirleyen midir? varlığın yoktan oluş-mayacağı düşüncesi, onun yaratılma efsanesine inanmasını kaçınılmaz yapmıştır. oluş belki de bu nedenle önemlidir. felsefedeki bu oluşun gerçek yaşamdaki sonuçları felsefeden bağsız mıdır ki öyle ya da böyle olması/öyle ya da böyle olmasını doğursunlar? felsefenin bu arayışı bir yönüyle insan türünün kendisini araması ve paylaşımın yollarını bulmasının bir açılımı olmak durumundadır. paylaşılmayan var-oluş/yaratılma/hiç bir kıymet taşımaz. canlı doğa var mıdır? sorusu ile yaratılmış mıdır sorusu aynı ölçüde değerli/değersizdir.

örneğin insan türünün dünya denilen gezegende tükendiğini düşünelim; ne olacak?

OLUStan kastim felsefe baglaminda idi, yani bu sorunun cevabini verebilmek icin OLUSu bir surec olarak dusunmek gerekiyor.


Bilindigi gibi felsefede olus ile "meydana gelme", "vuku", "olma", "ing. coming into being" farkli seylerdir. Zaten bu turden (olusu vuku yerine kullanan) bir gundelik olus anlayisi artik sozluklerden de kaldirilmistir.


Soruya cevap verirken bu paradigmadan yaklasilmasini oneririm. Evet simdi tekrar soralim,
olustan ne anliyoruz?
olus hangi baglamlarda sorun haline gelmektedir?
olus sorununun icerigi nedir?

kolay gelsin.

Heidegger - Varlik ve Zaman kitabinda aradiginiz cevabi bulabileceginizi dusunuyorum.

Aslinda bu soru varlik felsefesinin isledigi konudur. Gercek ve dusuncel varlik alanlari, toz ve oz ile olus nedir sorular ontolojinin alanidir.
Baslangicta olus doga filozoflarinin ilgilendigi sorun iken daha sonralari isin icine metafizigin girmesi ile idealistlerinde sorunu haline gelmistir.

Maddeci dusunurler bunlari Thalesten tutup Demokritos'a kadar cekebiliriz ki bunlar evrenin bir yaratani olmadigi ve bu suruncemeli bir var olus icinde oldugu dusuncesinde idiler. Mesela Thales ilk olus sudur der Hersey sudan gelir ve suya doner gibi.

Ornegin Arkeon mi ne yanlis hatirlamiyorsam bu ise her seyin olusu atestir der ve atese donecegimizi soyler.

Daha sonra bunlara sofistler karsi cikarlar ve insanin herseyin olcusu oldugunu varolanda insandandir yok olanda tezini surerek bu maddecilere karsi cikmislardir.

Mesela Gorgias cok iyi bir sofisttir ve oyle birsey savunur ki hicbirseyin var olusu kesin degildir der...

Daha sonralari idealistler cikarlar ve varolus hakkinda epey seyler soylerler tabii ki. Bunlari burada anlatmak cok uzun surer...

Kisacasi olus savundugumuz fikrin bizde olusturdugu anlam ile ortusmektedir diye dusunuyorum...

Inanan biri isek olus'un cevabi aleni.

oluş başlayan ve biten ama yok olmayan her şeydir derim. bir şey başlar ve biter sonra sonsuza dek olur bence.

ilk yoktur, oluş varlığın kendisidir; bilinçten bağımsızdır; onu -süreci- anlamlandıran tarihsel bellektir.

Major Nickli Üyeden Alıntı

Heidegger - Varlik ve Zaman kitabinda aradiginiz cevabi bulabileceginizi dusunuyorum.

Aslinda bu soru varlik felsefesinin isledigi konudur. Gercek ve dusuncel varlik alanlari, toz ve oz ile olus nedir sorular ontolojinin alanidir.
Baslangicta olus doga filozoflarinin ilgilendigi sorun iken daha sonralari isin icine metafizigin girmesi ile idealistlerinde sorunu haline gelmistir.

Maddeci dusunurler bunlari Thalesten tutup Demokritos'a kadar cekebiliriz ki bunlar evrenin bir yaratani olmadigi ve bu suruncemeli bir var olus icinde oldugu dusuncesinde idiler. Mesela Thales ilk olus sudur der Hersey sudan gelir ve suya doner gibi.

Ornegin Arkeon mi ne yanlis hatirlamiyorsam bu ise her seyin olusu atestir der ve atese donecegimizi soyler.

Daha sonra bunlara sofistler karsi cikarlar ve insanin herseyin olcusu oldugunu varolanda insandandir yok olanda tezini surerek bu maddecilere karsi cikmislardir.

Mesela Gorgias cok iyi bir sofisttir ve oyle birsey savunur ki hicbirseyin var olusu kesin degildir der...

Daha sonralari idealistler cikarlar ve varolus hakkinda epey seyler soylerler tabii ki. Bunlari burada anlatmak cok uzun surer...

Kisacasi olus savundugumuz fikrin bizde olusturdugu anlam ile ortusmektedir diye dusunuyorum...

Inanan biri isek olus'un cevabi aleni.

Siz "arkhe nedir?" sorusunun cevabini vermeye calismissiniz. Arkhe yani ilk madde, atestir diyen Antik cagin en onemli filozoflarindan Herakleitostur. Ve olus sorunu onunla baslamistir! Ismini dahi bilmediginiz filozofun baslattigi problemden de bihaber olmanizi anlayabiliyorum. Heideggerde veya diger pek cok filozofta bu sorunun cevabini bulabilecegimi biliyorum ama ben Turkiyede olus sorunu hakkinda ne dusunuluyor (daha dogrusu biliniyor mu?) bunu merak ediyorum. Zaten yakinda OLUS problemi hakkinda kendi cevabimi da verecegim.

enkaz Nickli Üyeden Alıntı

oluş başlayan ve biten ama yok olmayan her şeydir derim. bir şey başlar ve biter sonra sonsuza dek olur bence.

Tesekkurler sorunun beklentilerini karsilayan tek gorus sizinki oldu.

Fakat hem baslangici hem de bitisi olan birsey nasil oluyor da ayni zamanda sonsuz yani zamandisi, ezeli-ebedi olabiliyor? buna da aciklik getirmeniz goruslerinizin havada kalmamasini saglar diye dusunuyorum.

Sorunun degilde senin beklentilerini karsilayan bir cevap sanirim. Ayrica soru soruyorsun verilen cevaplari elestiriyorsun; elestirmene birsey demiyorumda sanki biraz burada hani sen herseyi biliyorsunda cevap verenler birsey bilmiyormus havasi olusturmaya calisiyorsun sanki. Cunku her actigin konuda bunu yaptigini goruyorum. Sen ver cevabinida bu sorunun bizde seni bir elestirelim?
(gerci su dakikadan sonra senin actigin hic bir konuya tek cumlem olmaz; samimi oldugunu dusunmuyorum)