Konu: Etik Uzerine

evrensel-insan Nickli Üyeden Alıntı

Etik, ayni metafizik gibi; ne bilimin konusudur, ne de bilimseldir. evrensel ortak bir onayi olmadigi gibi, yanlislanamaz da. Sadece icinde bulundugu toplumun ideolojik inancsal dogrusu olarak o toplumu baglar.

Etik değerlerin, coğrafi/kültürel/dinsel/cinsel/töresel vb etkilerden arındırılmış bazı kavramlarda evrensel onay aldığını söyleceğim.Bunlar birkaç basit örneklemle; ensesti yasaklamak, adil olmak, şiddetten ve öldürmekten (ne adına olursa olsun)kaçınmak, hak yememek, yalan söylememek, bedenini ve yaşadığın çevreyi korumak, temiz tutmak, verilen sözü tutmak, dürüst (hem kendine, hem de başkalarına karşı) olmak, ayırım/kayırım yapmamak vb sıralayabiliriz.Hangisi görece?

glsezinrs Nickli Üyeden Alıntı

Etik değerlerin, coğrafi/kültürel/dinsel/cinsel/töresel vb etkilerden arındırılmış bazı kavramlarda evrensel onay aldığını söyleceğim.Bunlar birkaç basit örneklemle; ensesti yasaklamak, adil olmak, şiddetten ve öldürmekten (ne adına olursa olsun)kaçınmak, hak yememek, yalan söylememek, bedenini ve yaşadığın çevreyi korumak, temiz tutmak, verilen sözü tutmak, dürüst (hem kendine, hem de başkalarına karşı) olmak, ayırım/kayırım yapmamak vb sıralayabiliriz.Hangisi görece?

Birincisi konunun goreceliliginden ziyade, bilimsel olarak tum etik yonlendirim ve yaptirimlarin gozlenmesi ve insan ve insanligi adina sorunlarinin dile getirilmesidir. Iste bu temelde, konu fiziksel ya da zihinsel bilimsel saglikdir.

Ensesti yasaklayabilmenin tek yolu, bilimsel olarak ortaya konmalidir. Aksi mudahele olur. "adil" algisi bir algidir. Mesela ABD v.s. Libya'ya her turlu hava saldirisini uygularken, bunun mesru ve adil oldugunu ve demokrasi adina yaptigini soylemektedir, yersen. "Siddet" ayni sekilde yine bu ornekte, bu hava saldirilari siddet olarak algilanmamaktadir. ya da "kizini dovmeyen dizini dover, cennet dayaktan cikma, erkegin/babanin/ogretmenin vurdugu yerde gul biter, eti senin kemigi benim" v.s. atasozleri buna terstir. Namus, tore cinayetleri oldumeyi kendilerinde hak gorurler. "hak yememek" cok su goturur, hak nedir ki! yalan soylememek, kime/neye gore. Beyaz yalani ne yapacagiz. Ya da canini kurtarmak icin soylenen yalani. "korumak" ta cok su goturur. Cunku suru psikolojisini koruyan korku felsefesidir. "temizlik" te ayni sekilde, olcutu nedir? verilen sozu tutmak/tutmamak ta yine kime/neye gore?, evlat bunu yaparsa ebeveyn ne yapabilir? "durust" herkeskendine gore durusttur, nedir durustlugun tanimi ve algisi? Ayrim/kayirim yapmamak, hangi aile kendi evladini baskasinin evlatlarina degisir? Hangi mesela hakim olan baba evladinin idam cezasini onaylayabilir?

Dunya herturlu numenal yeti isleyisi olarak bunlardan cok cok uzakta. Cunku butun bu degerler, cografi, toplumsal, ayrimci, cikarci ve hatta politik ve etik yonlendirim ve yaptirimlarin sorgusuz/sualsiz verildigi gibi uygulanmasindan kaynaklanir.

Benim bu konuda 4 tane degerim var. Hak ve ozgurlukler, saygi ve vicdan; bunlari da kendi mantiksal/matematiksel duzeyim ile ve numenal insan ve insanliga gore belirliyorum.Ama hem ...e goresi farkli olanlar,m hem de emperyalist zihniyet bu konudaki her turlu politik duygu/akil somurusunu kendi her turlu cikari icin kullanir.

evrensel-insan Nickli Üyeden Alıntı

Birincisi konunun goreceliliginden ziyade, bilimsel olarak tum etik yonlendirim ve yaptirimlarin gozlenmesi ve insan ve insanligi adina sorunlarinin dile getirilmesidir. Iste bu temelde, konu fiziksel ya da zihinsel bilimsel saglikdir.

Yazdığım örnekler "kendilerine" göredirler.Yalan, yalandır.Görece olan, yalan söyleyip söylememe konusundaki bireysel tercih/seçimdir.Dürüst olmak, dürüst olmaktır ve görece olan kişinin dürüst olup/olmamaya karar vermesidir.Temizlik temel hijyen şartlarını sağlayacak düzeyi ifade eder.Üzerine parfüm sıkıp sıkmamak görecedir.Verdiği sözde durmak, sözü vereni bağlayıcıdır.Kime verildiyse...Sözünde durmak/durmamak görecedir.Demek istediğim şu:Renk körü olmayan için kanın kırmızı olması/algılanması görece değildir.Kavram olarak "kırmızı" dillere göre değişebilir.Anlatılmak istenen ve anlaşılan aynıdır.Kavram içerikleri görece değil, uygulama görecedir.En yalancı insan bile, kendisine yalan söylendiğini anladığında ,ben de söylüyorum.olsun..deyip geçiştirmez.

glsezinrs Nickli Üyeden Alıntı

Yazdığım örnekler "kendilerine" göredirler.Yalan, yalandır.Görece olan, yalan söyleyip söylememe konusundaki bireysel tercih/seçimdir.Dürüst olmak, dürüst olmaktır ve görece olan kişinin dürüst olup/olmamaya karar vermesidir.Temizlik temel hijyen şartlarını sağlayacak düzeyi ifade eder.Üzerine parfüm sıkıp sıkmamak görecedir.Verdiği sözde durmak, sözü vereni bağlayıcıdır.Kime verildiyse...Sözünde durmak/durmamak görecedir.Demek istediğim şu:Renk körü olmayan için kanın kırmızı olması/algılanması görece değildir.Kavram olarak "kırmızı" dillere göre değişebilir.Anlatılmak istenen ve anlaşılan aynıdır.Kavram içerikleri görece değil, uygulama görecedir.En yalancı insan bile, kendisine yalan söylendiğini anladığında ,ben de söylüyorum.olsun..deyip geçiştirmez.

Zaten bir seyin de goreli olmasi, bir kavramin ifadesinin kisice farkli tanim ve anlam/icerik ve kurulan bag da olmasidir. O yuzden realizm yerine relativizmdir. Iste dogal zihniyeti de tartismali kilan ve kulaksal/dilsel noktalamali dil urununun emirsel yapisina dayanan dusunce ve davranistir. Oyuzden de bir kisi mesela durust olmayi kendi anlam ve iceriginde algiladigi icin, kendine gore durusttur, ama; baska bir kisi durustluk kavramina ayni anlam veicerigi vermedigi ve baskasinca durust olarak ifade edileni durust olmayan olarak algilayabilir. Iste o yuzden kavramlar evrenseldir, ama; evrensel onayi yoktur. Kirmizinin tonlari vardir. Ayrica kana o rengi veren de zaten insanogludur, cunku dogada renk yoktur ve cogu hayvan renkli algilamaz.

O dedigin olgusal yalandir ve bilimseldir. Yani mahkemede "ben bu saatte burdaydim" in yalan oldugunu o kisinin orada o saatte bulunmadiginin belgesel ispati kanitlar. Buradaki yalan false temelli degil, lie temellidir. Cunku dogru cok cesit iceriktedir ve turkce de sadece bir dogru kullanimi vardir, soyut dogrular ve uygulanmasi, righttir, matematik dogrular correcettir, gerceklik temelli sosyal/ideolojik/varliksal/inancsal dogrular, truthdur. bilimsel dogrular facttir, olmus dogrular, factual/actualdir, bes duyu ile algilanan dogrular, realdir. Dogrulama, verification, justification, signification diye farklilasir.

Unutmaki zaten hersey bir ...e goreye yoneliktir. Ama ve maalesef bizde yetistirim olarak ...e gore algisi, bilgisi, bilinc ve farkindaligi yoktur. Bak dogrunun burda ...e goreye gore kac tane anlami var.


1 correct sıfat
2 right sıfat
3 true sıfat
4 accurate
5 straight
6 through
7 just sıfat
8 authentic
9 for
10 fair Hukuk

evrensel-insan Nickli Üyeden Alıntı

Zaten bir seyin de goreli olmasi, bir kavramin ifadesinin kisice farkli tanim ve anlam/icerik ve kurulan bag da olmasidir. O yuzden realizm yerine relativizmdir. Iste dogal zihniyeti de tartismali kilan ve kulaksal/dilsel noktalamali dil urununun emirsel yapisina dayanan dusunce ve davranistir. Oyuzden de bir kisi mesela durust olmayi kendi anlam ve iceriginde algiladigi icin, kendine gore durusttur, ama; baska bir kisi durustluk kavramina ayni anlam veicerigi vermedigi ve baskasinca durust olarak ifade edileni durust olmayan olarak algilayabilir. Iste o yuzden kavramlar evrenseldir, ama; evrensel onayi yoktur. Kirmizinin tonlari vardir. Ayrica kana o rengi veren de zaten insanogludur, cunku dogada renk yoktur ve cogu hayvan renkli algilamaz.

Benim dediğim, dalga boyunun verdiği kırmızı algısı..Tonlamaları değil.Right ve lie..Benzeşen sıfatlar değil.Bu ,kavramları mutlaklaştırmak gibi bir algı yaratıyor farkındayım ama iyi kavramı, kendinden dolayı "iyi" dir.Görece kıldığınızda insan sayısı kadar üstelik de aynı insan için bile değişken olabilen iyi içeriği var.Oysa kavram temelinin özünü gözardı edersek,her daim görece kılarsak, bir süre sonra örn:iyi kavramının da içinin boşaltılabildiğini ve zıt bir içerikle doldurulduğunu da görebiliriz.Saf içerikler pragmatik kaygılarla bozulurlarsa, düşünce ve insan da bozulur.(orijinallikten çıkar demek istedim)Burada saf,mutlak, öz/kavramın tanrısallığı geliyor aklıma ve metafizik okunu doğrultmuş beni bekliyor yine..Bakalım kendi açmazımdan nasıl çıkacağım..
İleti çift oldu.Sn modlar silebilirse bunu, sevinirim.

evrensel-insan Nickli Üyeden Alıntı

Zaten bir seyin de goreli olmasi, bir kavramin ifadesinin kisice farkli tanim ve anlam/icerik ve kurulan bag da olmasidir. O yuzden realizm yerine relativizmdir. Iste dogal zihniyeti de tartismali kilan ve kulaksal/dilsel noktalamali dil urununun emirsel yapisina dayanan dusunce ve davranistir. Oyuzden de bir kisi mesela durust olmayi kendi anlam ve iceriginde algiladigi icin, kendine gore durusttur, ama; baska bir kisi durustluk kavramina ayni anlam veicerigi vermedigi ve baskasinca durust olarak ifade edileni durust olmayan olarak algilayabilir. Iste o yuzden kavramlar evrenseldir, ama; evrensel onayi yoktur. Kirmizinin tonlari vardir. Ayrica kana o rengi veren de zaten insanogludur, cunku dogada renk yoktur ve cogu hayvan renkli algilamaz.

Benim dediğim, dalga boyunun verdiği kırmızı algısı..Tonlamaları değil.Right ve lie..Benzeşen sıfatlar değil.Bu ,kavramları mutlaklaştırmak gibi bir algı yaratıyor farkındayım ama iyi kavramı, kendinden dolayı "iyi" dir.Görece kıldığınızda insan sayısı kadar üstelik de aynı insan için bile değişken olabilen iyi içeriği var.Oysa kavram temelinin özünü gözardı edersek,her daim görece kılarsak, bir süre sonra örn:iyi kavramının da içinin boşaltılabildiğini ve zıt bir içerikle doldurulduğunu da görebiliriz.Saf içerikler pragmatik kaygılarla bozulurlarsa, düşünce ve insan da bozulur.(orijinallikten çıkar demek istedim)Burada saf,mutlak, öz/kavramın tanrısallığı geliyor aklıma ve metafizik okunu doğrultmuş beni bekliyor yine..Bakalım kendi açmazımdan nasıl çıkacağım..

glsezinrs Nickli Üyeden Alıntı

Benim dediğim, dalga boyunun verdiği kırmızı algısı..Tonlamaları değil.Right ve lie..Benzeşen sıfatlar değil.Bu ,kavramları mutlaklaştırmak gibi bir algı yaratıyor farkındayım ama iyi kavramı, kendinden dolayı "iyi" dir.Görece kıldığınızda insan sayısı kadar üstelik de aynı insan için bile değişken olabilen iyi içeriği var.Oysa kavram temelinin özünü gözardı edersek,her daim görece kılarsak, bir süre sonra örn:iyi kavramının da içinin boşaltılabildiğini ve zıt bir içerikle doldurulduğunu da görebiliriz.Saf içerikler pragmatik kaygılarla bozulurlarsa, düşünce ve insan da bozulur.(orijinallikten çıkar demek istedim)Burada saf,mutlak, öz/kavramın tanrısallığı geliyor aklıma ve metafizik okunu doğrultmuş beni bekliyor yine..Bakalım kendi açmazımdan nasıl çıkacağım..

Oyle oluyor zaten, dogal zihniyet bugun tum bu olumlu kavramlarin icini bosaltiyor. Demokrasi, ozgurluk, dogruluk, iyilik, anlayis, insanlik, sevgi, saygi v.s.

Sonucta dogal zihniyet sadece insan ve insan temelli dusunmez. Ama onun disinda ne tur bir ayrimcilik, cikar, bencillik, temelli politik ve ekonomik kullanim varsa, hepsini dener.

Iste bu temelde mesela bir insanin oldurulmesine hem karsi cikar hem onaylar. Savasta, hakim karariyle, her turlu emperyalist zihniyetin bombali saldirisi ile, yerine gore uygulanan katliamlar, soykirimlar v.s. ile oldurmeyi mesru ve mubah kilar. Cunku dogal zihniyette insan disindaki her deger, insanin kendisinden daha degerlidir. Iste o yuzden de kavramlarin bu temelde icleri zaten bosaltilmis ve insan ve insanlikdisi anlam ve icerikler yuklenmistir.

Dogal zihniyet temelde tamamen pragmatizim ve relativizm uzerine kurulur. Sorun da her beynin kendi verdigi deger duzeyinin pragmatizminin farkliligi ve bunun getirdigi sabit kavram temelli goreceligidir. Oyuzden insan zaten "bozulmustur" Cunku dogal zihniyet insanin degil, insanoglunun zihniyetidir. Bu bozulma, bebek dogduktan sonra baslar ve kacinilmazdir. Taki o bebek buyuyup bunu algilayana ve sorgulayana, birey bilinci alana v.s. kadar.

Ne yazikki, kisi bu konuda da toplumdan hic bir yardim alamaz. Ustelik yeri geldiginde toplumu karsisina almak durumunda kalir.

Hani bir atasozu vardir "kendi gobegini kendi kesmek" ama goruldugu gibi hem fiziksel hem numenal dogan bebek kendi gobegini kendi kesemez ve kesmesi icin de kimse onu egitmez. Bu da vucut ve beyninin de kendi tarafindan kullanilmadigi anlamina gelir. Kisaca kendi yasamini degil; ondan istenen ve ona verilen yasami yasar, bunu kendi de yasamaz, yasatilir. Yasatan da dogal zihniyetin her konudaki degerleri, verileri, tabulari ve bunlar ile kurulan yasamsal baglardir.