Konu: Ütopya-Thomas More Komünizm ya da Faşizm

selamlar,
bugunlerde thomas more un utopia sını okuyorum. okuyanlar bilir, utopia da birey hakları yani sahip olma vb. haklar yoktur. bu açıdan yani anti-individualist (anti bireysel/kişisel) açıcan utopia faşist bi düzen sayılabilir mi. bazı insanlar da kominizme yakın buluyorlar (bence pek mantıklı değil) bunu da burjuva sınıfının yokluğuyla destekliyorlar. sizce utopia hangi sisteme daha yakın?

Kendi açımdan değil ama uzman görüşü açısından belirtmem gerekirse Sir Thomas MORUS Batının ilk Sosyalisti olarak tanınmaktadır. Kitapta anlattığı yaşam da her yönüyle cominaldir. Tezini ütopya kavramı üzerine hazırlamış biri olarak bunu rahatlıkla ifade edebilirim. Faşizme gelince, bu itham MORE'un mezarında kemiklerini sızlatır sadece. Kİtaplar bazan amaçladıklarından çok daha farklı şeyler verebilir ve yanlış da anlaşılabilir elbette bunu biliyordum fakat bu konuda sınırların bu kadar genişleyebileceğini bilmiyordum. Şaşırdım

__________Ütopyadaki zaman dışı oluşluk:
Ütopyada tarih ve tarihlilik sorunu?__________
Ütopyalar zamandan bağımsızdır, ve hatta mekandan da. Zaman-dışıdır ütopya. Ne hangi zamanda ne de hangi mekanda yeraldığı belirtilmez. Belirsiz bir zamanda ve belirsiz bir coğrafyada yaşar ütopyalılar. Bu durum ise ütopyanın gerçeklikle olan bağını koparır ve onu hayal dünyasını savurup atar. Peki acaba neden zaman-dışıdır ütopya? Aslında bu sorunun cevabı oldukça açık görünmektedir. Çünkü zaman üç boyutlu bir yapıdır(dün-bugün-yarın), ve zaman durmaksızın bir akıştır. Akışa tabi olan şeyler bozuluşa da tabi olmak zorundadır. Zaman vareder, var ettiğini sürükler, sürüklerken dönüştürür, değiştirir-bazen daha iyiye , bazense daha kötüye- ve sonunda mutlaka yok eder(sonsuz yaşama inanmıyorsanız şayet. Sonsuz yaşama inansanız da sonsuza kadar değişmeden kalana inanmanız çok zordur.).
Onun hangi zamanda kurulduğunu asla tam olarak bilemezsiniz. Gerçi More ütopyasında Kral Utopus’dan bahseder. Kral Utopus ütopya devletinin kurucusudur. Fakat Ütopus’un ardından gelen zaman belirsizdir. Kurumlar bir kez oluşturulmuşlardır fakat onların zaman içindeki değişimlerinden bahsetmez. Ütopyanın düzeni en yetkin düzendir. Savaştan, ekonomiye, eğitimden evliliğe, ailenin toplum içerisindeki yerine, kadınların, erkeklerin , kölelerin durumuna kadar her şey anlatılmaktadır. More’un ütopyasında mülk ortaklığına dayanan , eşitlikçi, adil bir düzendir betimlenen. Bu varolagelmiş ve gelebilecek düzenlerinin en iyisidir. Daha öncede değindiğimiz gibi cenneti öte dünyadan alır ve bu dünyaya taşır. Cennet tanrısaldır ve tanrısal olan ise mükemmel. Mükemmel olan olabilecek şekillerin en yetkinidir, onun daha iyiye doğru gitmesi düşünülemez. Eğer bir süreç içinde yer alacaksa bu olumluya değil, olumsuza doğru olabilir ancak. Oysaki böyle bir durum ütopyanın ruhuna aykırıdır.
Fakat More’un ve diğer ütopyacıların gözden kaçırdıkları bir nokta var. Zaman-dışılık tarihselliği dışlar. Tarihsellik ise insanın hayatını üzerinde kurduğu zemindir. Tarihliliği olmayan bir insan yaşamından nasıl söz edebiliriz. Yaptığımız her şeyi şimdide yapıyor ve onları geçmişte biriktiriyoruz. Sürekli olarak şuanı yaşarken geçmişi parça parça şuana getirerek onu işliyor şuanda biçimlendiriyor ve yarını kurmuş oluyoruz. Biz ister yarına ulaşalım, istersek ulaşmayalım yarına gidebilecek her şey şuandan geçmek zorunda. Ve insan aklı ancak bu süreçlilik içerisinde ise iş görebilir. Aklımızı kullanmamızın da belli kuralları vardır zira.
Ütopyada ise tarihsellik yoktur. Asla değişmesi gerekmeyen bir düzen vardır çünkü. Ve bu düzen sanki insanın tarihliliği içerisinde getirmiş olduğu birikimlerden oluşmamış, kral Utopus’un “ol” demesiyle olmuştur sanki. Ve bu bağlamda düşündüğümüz zaman insanlar için bir umut, bir alternatif olarak gösterilen, ve ancak insanın aklı ve erdemleriyle kurulabileceği öngörülen ütopya ; insanın o kadar uzağına düşer ki; ona bakıp umuda kapılmak yönünü ona çevirmek şöyle dursun, asla elde edemeyeceğin bir şeye özlem duymuş olmaktan dolayı bir kat daha mutsuzluk vericidir o günkü düzene oranla. Öyle kurtuluş olarak bize sunulan buysa o halde biz hep bu karanlıkta yaşayacağız demektir. Aslında cennet öte dünyadan yeryüzüne indirilmiş, bir yeryüzü cenneti yaratılmış değil de; sanki sadece cennetin bir gölgesi belirsiz yeryüzü parçasının üzerine düşürülmüş gibidir. Çocuklara vaat edilen şekerler, avutucu masallar gibi; büyüklere masallardır ütopyalar…

Simavnalı şeh bedrettin de yıllar önce sosyalizme benzer düşüncelerini vardı çok uzun yıllar önce asılarak öldü. bence bunlarda filozof sayılabilir

http://www.felsefe.net/index.php?topic=561.0

bu foruma bakmalısınız derim

Dostum çok uzun ya işten geldim yarın okur cevap atarım ben

Ütopya Faşizme yakındır bence :

mesela İsrail'in Filistin topraklarında yaptığı kıyımlar yahudi Ütopya'sını yaratmaya yöneliktir.

Ki Thomas More kendi ütopyasında da seçimle belirlenen bir yönetici sınıf olduğunu yazar her ne kadar sınıf gibi lanse edilmesede eninde sonunda öyle olacaklar .Yada hayvanları öldürmek gerekeceği vakit kentin özgür insanları zalimliği öğrenmesin diye kölelere öldürtülmesi ile aşağı bir tabakanın mevcudiyeti de var 8)

Yani konuşmaya herkes konuşur ama iş uygulamaya geldiğinde baskın bir grup muhakkak çıkacaktır.rüşvet alacak,torpil yapacak,emir verecek,yönetecek birileri muhakkak çıkacaktır.Çünkü yaratılışın dengesi birazda burada gizlidir.kötü olmalı ki iyinin değeri,savaşlar olmalı ki barışın değeri,zenginlik olmalı ki fakirliğin değeri anlaşılsın.Konudan biraz dışarıya çıktım affola

hegamonik düşünceler/saplantılar ile ütopyaları ayrıştırmak gerektiği kanısındayım.